🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:27:11 PM · CDSHARMA.IN

🕉️ श्लोकार्थ-बोधिनी

॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण

मार्जयतु

लम्बा गद्य (४००० अक्षर तक) भी लिख सकते हैं — वाक्य-वार विश्लेषण होगा। एक शब्द लिखने पर उसका अर्थ, सभी सम्भावित रूप, और पूरी शब्दरूप/धातुरूप तालिका दिखेगी।

🔎 पहचाना गया: एक शब्द

🔔 मूलशब्दः

लुन्थति

🌸 पदच्छेदः स्वचालित

लुन्थति

"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद

📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित

लुन्थति

अर्थ: मार डालना, दुःख देना, दुःख भोगना, पीडित होना

संस्कृत: हिंसासङ्क्लेशनयोः

अंग्रेज़ी: to strike,to destroy, to kill, to crush, to tear off, to injure, to cause pain

सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):

  1. लुन्थ् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
  2. लुन्थत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: लुन्थ् + शतृ
  3. लुन्थत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: लुन्थ् + शतृ
  4. लुन्थता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: लुन्थ् + घञ् · तद्धित: लुन्थ + तल् (भाववाचक)

  📘 धातु-रूपावली में सभी लकार

धातुरूप — लुन्थ् (भ्वादिगण) · अर्थ: मार डालना, दुःख देना, दुःख भोगना, पीडित होना (हिंसासङ्क्लेशनयोः)

लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमलुन्थतिलुन्थतःलुन्थन्ति
मध्यमलुन्थसिलुन्थथःलुन्थथ
उत्तमलुन्थामिलुन्थावःलुन्थामः

दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: लुन्थति · लिट्: लुलुन्थ · लुट्: लुन्थिता · लृट्: लुन्थिष्यति · लोट्: लुन्थतात् · लङ्: अलुन्थत् · विधिलिङ्: लुन्थेत् · आशीर्लिङ्: लुन्थ्यात् · लुङ्: अलुन्थीत् · लृङ्: अलुन्थिष्यत्

प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लुन्थन · ण्वुल्: लुन्थकः · तृच्: लुन्थिता · ण्यत्: लुन्थ्यः · तव्य: लुन्थितव्यः · अनीयर्: लुन्थनीयः · क्त: लुन्थितः · क्तवतु: लुन्थितवान् · शतृ: लुन्थन् · स्य-शतृ: लुन्थिष्यन् · क्त्वा: लुन्थित्वा · ल्यप्: प्रलुन्थ्य · तुमुन्: लुन्थितुम् · णमुल्: लुन्थम् · घञ्: लुन्थः · क्तिन्: लुन्ति · क्वसु: लुलुन्थ्वान्

🌹 पदपरिचयः स्वचालित

पदम्विवरणम्
लुन्थतिलुन्थ् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
अन्य सम्भावना: लुन्थत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: लुन्थ् + शतृ | लुन्थत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: लुन्थ् + शतृ

🌷 पदार्थः कोश-आधारित

लुन्थति ➤ मार डालना, दुःख देना, दुःख भोगना, पीडित होना
संस्कृत: हिंसासङ्क्लेशनयोः

📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश

इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।

⚙️ व्याकरणम् स्वचालित

❖ सन्धिः

इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।

❖ समासः

कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।

❖ कृदन्तः

कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।

❖ तद्धितान्तः

कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।

विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड

⚑ कोई विश्लेषण गलत लगा? सूचित करें — इससे साधन सुधरता है
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता। पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से, और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है। स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें); श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें