॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: युक्त होना, मिलना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: श्लेषणे
अंग्रेज़ी: to adhere,to be absorbed,to dissolve, to unite
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | लाः | लौ | लाः |
| द्वितीया | लाम् | लौ | लः |
| तृतीया | ला | लाभ्याम् | लाभिः |
| चतुर्थी | ले | लाभ्याम् | लाभ्यः |
| पञ्चमी | लः | लाभ्याम् | लाभ्यः |
| षष्ठी | लः | लोः | लाम् |
| सप्तमी | लि | लोः | लासु |
| सम्बोधन | हे लाः | हे लौ | हे लाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | लीयते | लीयेते | लीयन्ते |
| मध्यम | लीयसे | लीयेथे | लीयध्वे |
| उत्तम | लीये | लीयावहे | लीयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): लीयते · लिट् (आत्मने.): लिल्ये · लुट् (आत्मने.): लाता · लृट् (आत्मने.): लास्यते · लोट् (आत्मने.): लीयताम् · लङ् (आत्मने.): अलीयत · विधिलिङ् (आत्मने.): लीयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): लासीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अलास्त · लृङ् (आत्मने.): अलास्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लान · ण्वुल्: लायकः · तृच्: लाता · यत्: लेयः · तव्य: लातव्यः · अनीयर्: लानीयः · क्त: लीनः · क्तवतु: लीनवान् · शानच्: लीयमानः · क्त्वा: लीत्वा · ल्यप्: प्रलाय · तुमुन्: लातुम् · णमुल्: लायम् · क्तिन्: लीति · क्वसु: लिलीवान्
अर्थ: खाना
संस्कृत: अदने
अंग्रेज़ी: to eat
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | जमतात् / जमताद् / जमतु | जमताम् | जमन्तु |
| मध्यम | जम / जमतात् / जमताद् | जमतम् | जमत |
| उत्तम | जमानि | जमाव | जमाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: जमति · लिट्: जजाम · लुट्: जमिता · लृट्: जमिष्यति · लोट्: जमतात् · लङ्: अजमत् · विधिलिङ्: जमेत् · आशीर्लिङ्: जम्यात् · लुङ्: अजमीत् · लृङ्: अजमिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: जमन · ण्वुल्: जमकः · तृच्: जमिता · यत्: जम्यः · तव्य: जमितव्यः · अनीयर्: जमनीयः · क्त: जान्तः · क्तवतु: जान्तवान् · शतृ: जमन् · स्य-शतृ: जमिष्यन् · क्त्वा: जान्त्वा · ल्यप्: प्रजम्य · तुमुन्: जमितुम् · णमुल्: जमम् · घञ्: जमः · क्तिन्: जान्ति · क्वसु: जेमिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| ले | ला (पुं.) — चतुर्थी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ली + अच् 📚 अन्य सम्भावना: ला (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: ली + अच् | ला (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन · कृदन्त: ली + अच् |
| जम | जम् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: जम (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: जम् + घञ् | जम (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: जम् + अच् |
ले 📚 ➤ युक्त होना, मिलना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: श्लेषणे
जम 📚 ➤ खाना
संस्कृत: अदने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ला 📚 | वे राजनियम या कानून जो देश या राज्य में शांति या सुव्यवस्था स्थापित कर… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| जम् 📚 | ज्मा, ज्मस्. See 2. क्षम् | 🔵🟣🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड