॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: देखना, दृष्टि, दर्शन
संस्कृत: नेत्रम् · पर्याय: नयन, नेत्र, ईक्षण, चक्षुस्, अक्षि
व्युत्पत्ति: लोच्+ल्युट् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | लोचनम् | लोचने | लोचनानि |
| द्वितीया | लोचनम् | लोचने | लोचनानि |
| तृतीया | लोचनेन | लोचनाभ्याम् | लोचनैः |
| चतुर्थी | लोचनाय | लोचनाभ्याम् | लोचनेभ्यः |
| पञ्चमी | लोचनात् / लोचनाद् | लोचनाभ्याम् | लोचनेभ्यः |
| षष्ठी | लोचनस्य | लोचनयोः | लोचनानाम् |
| सप्तमी | लोचने | लोचनयोः | लोचनेषु |
| सम्बोधन | हे लोचन | हे लोचने | हे लोचनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: टेढ़ा चलना
संस्कृत: कुटिलायां गतौ
अंग्रेज़ी: to move tortuously, to limp
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अगतात् / अगताद् / अगतु | अगताम् | अगन्तु |
| मध्यम | अग / अगतात् / अगताद् | अगतम् | अगत |
| उत्तम | अगानि | अगाव | अगाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अगति · लिट्: आग · लुट्: अगिता · लृट्: अगिष्यति · लोट्: अगतात् · लङ्: आगत् · विधिलिङ्: अगेत् · आशीर्लिङ्: अग्यात् · लुङ्: आगीत् · लृङ्: आगिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अगन · ण्वुल्: आगकः · तृच्: अगिता · ण्यत्: आग्यः · तव्य: अगितव्यः · अनीयर्: अगनीयः · क्त: अगितः · क्तवतु: अगितवान् · शतृ: अगन् · स्य-शतृ: अगिष्यन् · क्त्वा: अगित्वा · ल्यप्: प्राग्य · तुमुन्: अगितुम् · णमुल्: आगम् · घञ्: आगः · क्तिन्: अक्ति · क्वसु: आगिवान्
लोचनम् 📚 ➤ देखना, दृष्टि, दर्शन
संस्कृत: नेत्रम् · पर्याय: नयन, नेत्र, ईक्षण, चक्षुस्, अक्षि
अग 📚 ➤ टेढ़ा चलना
संस्कृत: कुटिलायां गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| लोचन 📚 | आँख । नेत्र । नयन । मुहा॰—लोचन भर आना = आँखों में आँसु डबडबा आना । आँख… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| अग् 📚 | cl. 1. P. अगति, to move tortuously, wind, L. : Caus. अगयति, L.; cf. √ … | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| लोचन |
आँख (२.६.९४) — नयन, नेत्र, ईक्षण, चक्षुस्, अक्षि, दृश्, दृष्टि |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| लोचनमग | लोचनम् + अग | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड