॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: घेरना, गूंथना, एकत्र करना
संस्कृत: वेष्टने
अंग्रेज़ी: to cover,to surround,to string, to collect, to bring together
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अवटीत् / अवटीद् / अवाटीत् / अवाटीद् | अवटिष्टाम् / अवाटिष्टाम् | अवटिषुः / अवाटिषुः |
| मध्यम | अवटीः / अवाटीः | अवटिष्टम् / अवाटिष्टम् | अवटिष्ट / अवाटिष्ट |
| उत्तम | अवटिषम् / अवाटिषम् | अवटिष्व / अवाटिष्व | अवटिष्म / अवाटिष्म |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वटति · लिट्: ववाट · लुट्: वटिता · लृट्: वटिष्यति · लोट्: वटतात् · लङ्: अवटत् · विधिलिङ्: वटेत् · आशीर्लिङ्: वट्यात् · लुङ्: अवटीत् · लृङ्: अवटिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वटन · ण्वुल्: वाटकः · तृच्: वटिता · ण्यत्: वाट्यः · तव्य: वटितव्यः · अनीयर्: वटनीयः · क्त: वटितः · क्तवतु: वटितवान् · शतृ: वटन् · स्य-शतृ: वटिष्यन् · क्त्वा: वटित्वा · ल्यप्: प्रवट्य · तुमुन्: वटितुम् · णमुल्: वाटम् · घञ्: वाटः · क्तिन्: वट्टि · क्वसु: ववट्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वटीः | वट् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लुङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: वटी (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | वटी (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
वटीः 📚 ➤ घेरना, गूंथना, एकत्र करना
संस्कृत: वेष्टने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वट् 📚 | (prob. invented to serve as a root for the words below; cf. √ 1. वृत्)… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड