॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: इच्छा करना, चाहना
संस्कृत: कान्तौ
अंग्रेज़ी: to wish,to long for, to desire
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अवट् / अवड् | औष्टाम् | औशन् |
| मध्यम | अवट् / अवड् | औष्टम् | औष्ट |
| उत्तम | अवशम् | औश्व | औश्म |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वष्टि · लिट्: उवाश · लुट्: वशिता · लृट्: वशिष्यति · लोट्: उष्टात् · लङ्: अवट् · विधिलिङ्: उश्यात् · आशीर्लिङ्: उश्यात् · लुङ्: अवशीत् · लृङ्: अवशिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वशन · ण्वुल्: वाशकः · तृच्: वशिता · ण्यत्: वाश्यः · तव्य: वशितव्यः · अनीयर्: वशनीयः · क्त: उशितः · क्तवतु: उशितवान् · शतृ: उशन् · स्य-शतृ: वशिष्यन् · क्त्वा: वशित्वा · ल्यप्: प्रोश्य · तुमुन्: वशितुम् · णमुल्: वाशम् · घञ्: वाशः · क्तिन्: उष्टि · क्वसु: ऊशिवान्
अर्थ: ‘खराबी’, ह्रास, अवमूल्यन, पाप, भर्त्सना, ओछापन, अभाव, त्रुटि आदि भावों को संकेत करने वाला उपसर्ग;
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
वट् 📚 ➤ इच्छा करना, चाहना
संस्कृत: कान्तौ
कु 📚 ➤ ‘खराबी’, ह्रास, अवमूल्यन, पाप, भर्त्सना, ओछापन, अभाव, त्रुटि आदि भावों को संकेत करने वाला उपसर्ग;
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वश् 📚 | cl. 2. P. (Dhātup. xxiv, 71) वष्टि, (1. pl. उश्मसि, or श्मसि, RV.; 3… | 🔵🟣 |
| कु 📚 | उप एक उपसर्ग जो संज्ञा के पहले लगकर विशेषण का काम देता है । जिस शब्द क… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड