🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 07:23:07 PM · CDSHARMA.IN

🕉️ श्लोकार्थ-बोधिनी

॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण

मार्जयतु

लम्बा गद्य (४००० अक्षर तक) भी लिख सकते हैं — वाक्य-वार विश्लेषण होगा। एक शब्द लिखने पर उसका अर्थ, सभी सम्भावित रूप, और पूरी शब्दरूप/धातुरूप तालिका दिखेगी।

🔎 पहचाना गया: एक शब्द

🔔 मूलशब्दः

वण्टति

🌸 पदच्छेदः स्वचालित

वण्टति

"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद

📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित

वण्टति

अर्थ: अलग करना, पृथक करना, हिस्सा करना, बांटना

संस्कृत: विभाजने

अंग्रेज़ी: to divide, to separate, to isolate, to partition

सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):

  1. वण्ट् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
  2. वण्ट् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
  3. वण्टता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: वण्ट + तल् (भाववाचक)
  4. वण्टत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: वण्ट् + शतृ
  5. वण्टत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: वण्ट् + शतृ

  📘 धातु-रूपावली में सभी लकार

धातुरूप — वण्ट् (चुरादिगण) · अर्थ: अलग करना, पृथक करना, हिस्सा करना, बांटना (विभाजने)

लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवण्टति / वण्टयतिवण्टतः / वण्टयतःवण्टन्ति / वण्टयन्ति
मध्यमवण्टयसि / वण्टसिवण्टथः / वण्टयथःवण्टथ / वण्टयथ
उत्तमवण्टयामि / वण्टामिवण्टयावः / वण्टावःवण्टयामः / वण्टामः

दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वण्टति · लट् (आत्मने.): वण्टयते · लिट्: वण्टयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): वण्टयाञ्चक्रे · लुट्: वण्टयिता · लुट् (आत्मने.): वण्टयिता · लृट्: वण्टयिष्यति · लृट् (आत्मने.): वण्टयिष्यते · लोट्: वण्टतात् · लोट् (आत्मने.): वण्टयताम् · लङ्: अवण्टत् · लङ् (आत्मने.): अवण्टयत · विधिलिङ्: वण्टयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): वण्टयेत · आशीर्लिङ्: वण्ट्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): वण्टयिषीष्ट · लुङ्: अवण्टीत् · लुङ् (आत्मने.): अववण्टत · लृङ्: अवण्टयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अवण्टयिष्यत

प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वण्टन · ण्वुल्: वण्टकः · तृच्: वण्टिता · यत्: वण्ट्यः · ण्यत्: वण्ट्यः · तव्य: वण्टितव्यः · अनीयर्: वण्टनीयः · क्त: वण्टितः · क्तवतु: वण्टितवान् · शतृ: वण्टन् · स्य-शतृ: वण्टिष्यन् · शानच्: वण्टयमानः · क्त्वा: वण्टित्वा · ल्यप्: प्रवण्ट्य · तुमुन्: वण्टितुम् · णमुल्: वण्टम् · घञ्: वण्टः · क्तिन्: वण्टि · क्वसु: ववण्ट्वान्

🌹 पदपरिचयः स्वचालित

पदम्विवरणम्
वण्टतिवण्ट् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
अन्य सम्भावना: वण्ट् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन | वण्टता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: वण्ट + तल् (भाववाचक)

🌷 पदार्थः कोश-आधारित

वण्टति ➤ अलग करना, पृथक करना, हिस्सा करना, बांटना
संस्कृत: विभाजने

📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश

इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।

⚙️ व्याकरणम् स्वचालित

❖ सन्धिः

इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।

❖ समासः

कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।

❖ कृदन्तः

कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।

❖ तद्धितान्तः

कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।

विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड

⚑ कोई विश्लेषण गलत लगा? सूचित करें — इससे साधन सुधरता है
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता। पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से, और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है। स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें); श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें