॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: ज्ञान, बुद्धिमत्ता, प्रत्यक्षज्ञान की शक्ति
व्युत्पत्ति: वय् + उनन् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वयुनम् | वयुने | वयुनानि |
| द्वितीया | वयुनम् | वयुने | वयुनानि |
| तृतीया | वयुनेन | वयुनाभ्याम् | वयुनैः |
| चतुर्थी | वयुनाय | वयुनाभ्याम् | वयुनेभ्यः |
| पञ्चमी | वयुनात् / वयुनाद् | वयुनाभ्याम् | वयुनेभ्यः |
| षष्ठी | वयुनस्य | वयुनयोः | वयुनानाम् |
| सप्तमी | वयुने | वयुनयोः | वयुनेषु |
| सम्बोधन | हे वयुन | हे वयुने | हे वयुनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वयुनम् | वयुन (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: वयुन (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन |
वयुनम् 📚 ➤ ज्ञान, बुद्धिमत्ता, प्रत्यक्षज्ञान की शक्ति
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वयुन 📚 | ज्ञान । बुद्धि । बौद्धिक चेतना | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड