॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: निवास करना, टिकना
संस्कृत: निवासे
अंग्रेज़ी: to dwell,to live, to stay
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | वसति | वसतः | वसन्ति |
| मध्यम | वससि | वसथः | वसथ |
| उत्तम | वसामि | वसावः | वसामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वसति · लिट्: उवास · लुट्: वस्ता · लृट्: वत्स्यति · लोट्: वसतात् · लङ्: अवसत् · विधिलिङ्: वसेत् · आशीर्लिङ्: उष्यात् · लुङ्: अवात्सीत् · लृङ्: अवत्स्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वसन · ण्वुल्: वासकः · तृच्: वस्ता · ण्यत्: वास्यः · तव्य: वस्तव्यः · अनीयर्: वसनीयः · क्त: उषितः · क्तवतु: उषितवान् · शतृ: वसन् · स्य-शतृ: वत्स्यन् · क्त्वा: उषित्वा · ल्यप्: प्रुष्य · तुमुन्: वस्तुम् · णमुल्: वासम् · घञ्: वासः · क्तिन्: उष्टि · क्वसु: ऊषिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वसति | वस् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: वसता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: वस + तल् (भाववाचक) | वसत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: वस् + शतृ |
वसति ➤ निवास करना, टिकना
संस्कृत: निवासे
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड