॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, हवा की तरह तीव्र गति में चलना, बहना, गंध लगना
संस्कृत: गतिगन्धनयोः
अंग्रेज़ी: to go,to blow, to move rapidly
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अवात् / अवाद् | अवाताम् | अवान् / अवुः |
| मध्यम | अवाः | अवातम् | अवात |
| उत्तम | अवाम् | अवाव | अवाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वाति · लिट्: ववौ · लुट्: वाता · लृट्: वास्यति · लोट्: वातात् · लङ्: अवात् · विधिलिङ्: वायात् · आशीर्लिङ्: वायात् · लुङ्: अवासीत् · लृङ्: अवास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वान · ण्वुल्: वायकः · तृच्: वाता · यत्: वेयः · तव्य: वातव्यः · अनीयर्: वानीयः · क्त: वातः · क्तवतु: वातवान् · शतृ: वान् · स्य-शतृ: वास्यन् · क्त्वा: वात्वा · ल्यप्: प्रवाय · तुमुन्: वातुम् · णमुल्: वायम् · घञ्: वायः · क्तिन्: वाति · क्वसु: वविवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वाः | वा धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) अन्य सम्भावना: वार् (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन | वार् (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
वाः ➤ जाना, हवा की तरह तीव्र गति में चलना, बहना, गंध लगना
संस्कृत: गतिगन्धनयोः
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड