॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: नृत्य करना, नाचना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: नृत्तौ · पर्याय: ताण्डव, नाट्य, लास्य, नृत्य, नर्तन
अंग्रेज़ी: to dance, to act
व्युत्पत्ति: नट +
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | नटनम् | नटने | नटनानि |
| द्वितीया | नटनम् | नटने | नटनानि |
| तृतीया | नटनेन | नटनाभ्याम् | नटनैः |
| चतुर्थी | नटनाय | नटनाभ्याम् | नटनेभ्यः |
| पञ्चमी | नटनात् / नटनाद् | नटनाभ्याम् | नटनेभ्यः |
| षष्ठी | नटनस्य | नटनयोः | नटनानाम् |
| सप्तमी | नटने | नटनयोः | नटनेषु |
| सम्बोधन | हे नटन | हे नटने | हे नटनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | नटति | नटतः | नटन्ति |
| मध्यम | नटसि | नटथः | नटथ |
| उत्तम | नटामि | नटावः | नटामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: नटति · लिट्: ननाट · लुट्: नटिता · लृट्: नटिष्यति · लोट्: नटतात् · लङ्: अनटत् · विधिलिङ्: नटेत् · आशीर्लिङ्: नट्यात् · लुङ्: अनटीत् · लृङ्: अनटिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: नटन · ण्वुल्: नाटकः · तृच्: नटिता · ण्यत्: नाट्यः · तव्य: नटितव्यः · अनीयर्: नटनीयः · क्त: नटितः · क्तवतु: नटितवान् · शतृ: नटन् · स्य-शतृ: नटिष्यन् · क्त्वा: नटित्वा · ल्यप्: प्रणट्य · तुमुन्: नटितुम् · णमुल्: नाटम् · घञ्: नाटः · क्तिन्: नट्टि · क्वसु: नेटिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| विनटन | नटन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वि + नट् + ल्युट् 📚 अन्य सम्भावना: विनटन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
विनटन 📚 ➤ नृत्य करना, नाचना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: नृत्तौ · पर्याय: ताण्डव, नाट्य, लास्य, नृत्य, नर्तन
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| नटन 📚 | नृत्य करना । नाचना | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| नटन |
नृत्य के नाम (१.७.११) — ताण्डव, नाट्य, लास्य, नृत्य, नर्तन |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड