॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: अस्पष्ट शब्द करना, आवाज करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: अव्यक्ते शब्दे · पर्याय: सरित्, तरङ्गिणी, शैवलिनी, तटिनी, ह्रादिनी
अंग्रेज़ी: to thunder, to roar, to make a loud sound
व्युत्पत्ति: नद +
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | नदी | नद्यौ | नद्यः |
| द्वितीया | नदीम् | नद्यौ | नदीः |
| तृतीया | नद्या | नदीभ्याम् | नदीभिः |
| चतुर्थी | नद्यै | नदीभ्याम् | नदीभ्यः |
| पञ्चमी | नद्याः | नदीभ्याम् | नदीभ्यः |
| षष्ठी | नद्याः | नद्योः | नदीनाम् |
| सप्तमी | नद्याम् | नद्योः | नदीषु |
| सम्बोधन | हे नदि | हे नद्यौ | हे नद्यः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | नदति | नदतः | नदन्ति |
| मध्यम | नदसि | नदथः | नदथ |
| उत्तम | नदामि | नदावः | नदामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: नदति · लिट्: ननाद · लुट्: नदिता · लृट्: नदिष्यति · लोट्: नदतात् · लङ्: अनदत् · विधिलिङ्: नदेत् · आशीर्लिङ्: नद्यात् · लुङ्: अनदीत् · लृङ्: अनदिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: नदन · ण्वुल्: नादकः · तृच्: नदिता · ण्यत्: नाद्यः · तव्य: नदितव्यः · अनीयर्: नदनीयः · क्त: नदितः · क्तवतु: नदितवान् · शतृ: नदन् · स्य-शतृ: नदिष्यन् · क्त्वा: नदित्वा · ल्यप्: प्रणद्य · तुमुन्: नदितुम् · णमुल्: नादम् · घञ्: नादः · क्तिन्: नत्ति · क्वसु: नेदिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| विनदि | नदी (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वि + नद् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: विनदिन् (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन | विनदिन् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
विनदि 📚 ➤ अस्पष्ट शब्द करना, आवाज करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: अव्यक्ते शब्दे · पर्याय: सरित्, तरङ्गिणी, शैवलिनी, तटिनी, ह्रादिनी
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| नदी 📚 | जल का वह प्राकृतिक और भारी प्रवाह जो किसी बड़े पर्वत या जलाशय आदि से न… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| नदी |
नदी के नाम (१.१०.२९) — सरित् |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड