॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
व्युत्पत्ति: पाल् + अच् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पालः | पालौ | पालाः |
| द्वितीया | पालम् | पालौ | पालान् |
| तृतीया | पालेन | पालाभ्याम् | पालैः |
| चतुर्थी | पालाय | पालाभ्याम् | पालेभ्यः |
| पञ्चमी | पालात् / पालाद् | पालाभ्याम् | पालेभ्यः |
| षष्ठी | पालस्य | पालयोः | पालानाम् |
| सप्तमी | पाले | पालयोः | पालेषु |
| सम्बोधन | हे पाल | हे पालौ | हे पालाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पलति | पलतः | पलन्ति |
| मध्यम | पलसि | पलथः | पलथ |
| उत्तम | पलामि | पलावः | पलामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पलति · लिट्: पपाल · लुट्: पलिता · लृट्: पलिष्यति · लोट्: पलतात् · लङ्: अपलत् · विधिलिङ्: पलेत् · आशीर्लिङ्: पल्यात् · लुङ्: अपालीत् · लृङ्: अपलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पलन · ण्वुल्: पालकः · तृच्: पलिता · ण्यत्: पाल्यः · तव्य: पलितव्यः · अनीयर्: पलनीयः · क्त: पलितः · क्तवतु: पलितवान् · शतृ: पलन् · स्य-शतृ: पलिष्यन् · क्त्वा: पलित्वा · ल्यप्: प्रपल्य · तुमुन्: पलितुम् · णमुल्: पालम् · घञ्: पालः · क्तिन्: पल्ति · क्वसु: पेलिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| विपाल | पाल (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वि + पल् + घञ् 📚 अन्य सम्भावना: पाल (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वि + पाल् + अच् | विपाल (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
विपाल 📚 ➤ जाना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पाल 📚 | पालक । पालनकर्ता | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड