॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: विदारण करना, चीरना, खोदना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: विलेखने
अंग्रेज़ी: to cut, to split, to scratch, to divide
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | रत्तिः | रत्ती | रत्तयः |
| द्वितीया | रत्तिम् | रत्ती | रत्तीः |
| तृतीया | रत्त्या | रत्तिभ्याम् | रत्तिभिः |
| चतुर्थी | रत्तये / रत्त्यै | रत्तिभ्याम् | रत्तिभ्यः |
| पञ्चमी | रत्तेः / रत्त्याः | रत्तिभ्याम् | रत्तिभ्यः |
| षष्ठी | रत्तेः / रत्त्याः | रत्त्योः | रत्तीनाम् |
| सप्तमी | रत्तौ / रत्त्याम् | रत्त्योः | रत्तिषु |
| सम्बोधन | हे रत्ते | हे रत्ती | हे रत्तयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | रदति | रदतः | रदन्ति |
| मध्यम | रदसि | रदथः | रदथ |
| उत्तम | रदामि | रदावः | रदामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: रदति · लिट्: रराद · लुट्: रदिता · लृट्: रदिष्यति · लोट्: रदतात् · लङ्: अरदत् · विधिलिङ्: रदेत् · आशीर्लिङ्: रद्यात् · लुङ्: अरदीत् · लृङ्: अरदिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: रदन · ण्वुल्: रादकः · तृच्: रदिता · ण्यत्: राद्यः · तव्य: रदितव्यः · अनीयर्: रदनीयः · क्त: रदितः · क्तवतु: रदितवान् · शतृ: रदन् · स्य-शतृ: रदिष्यन् · क्त्वा: रदित्वा · ल्यप्: प्ररद्य · तुमुन्: रदितुम् · णमुल्: रादम् · घञ्: रादः · क्तिन्: रत्ति · क्वसु: रेदिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| विरत्ते | रत्ति (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वि + रद् + क्तिन् 📚 |
विरत्ते 📚 ➤ विदारण करना, चीरना, खोदना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: विलेखने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| रत्ति 📚 | पु ^२ वि॰ बहुत थोड़ा । किंचित् । मुहा॰—रत्तीभर = बहुत थोड़ा सा । जरा स… | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड