॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: वस्त्र पहनना, ओढ़ना, छिद्र करना, चीरना
संस्कृत: संवरणे
अंग्रेज़ी: to cover,to conceal,to cut, to make a hole
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अविलत् / अविलद् | अविलताम् | अविलन् |
| मध्यम | अविलः | अविलतम् | अविलत |
| उत्तम | अविलम् | अविलाव | अविलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: विलति · लिट्: विवेल · लुट्: वेलिता · लृट्: वेलिष्यति · लोट्: विलतात् · लङ्: अविलत् · विधिलिङ्: विलेत् · आशीर्लिङ्: विल्यात् · लुङ्: अवेलीत् · लृङ्: अवेलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वेलन · ण्वुल्: वेलकः · तृच्: वेलिता · ण्यत्: वेल्यः · तव्य: वेलितव्यः · अनीयर्: वेलनीयः · क्त: विलितः · क्तवतु: विलितवान् · शतृ: विलन् · स्य-शतृ: वेलिष्यन् · क्त्वा: विलित्वा · ल्यप्: प्रविल्य · तुमुन्: वेलितुम् · णमुल्: वेलम् · घञ्: वेलः · क्तिन्: विल्ति · क्वसु: विविल्वान्
अर्थ: संहत, दृढ़, कठोर, ठोस
संस्कृत: कांस्यतालादिवाद्यम्, मध्यसमयनृत्यगीतवाद्यम् · पर्याय: अभ्र, मेघ, वारिवाह, स्तनयित्नु, बलाहक
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | घनम् | घने | घनानि |
| द्वितीया | घनम् | घने | घनानि |
| तृतीया | घनेन | घनाभ्याम् | घनैः |
| चतुर्थी | घनाय | घनाभ्याम् | घनेभ्यः |
| पञ्चमी | घनात् / घनाद् | घनाभ्याम् | घनेभ्यः |
| षष्ठी | घनस्य | घनयोः | घनानाम् |
| सप्तमी | घने | घनयोः | घनेषु |
| सम्बोधन | हे घन | हे घने | हे घनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
विलम् 📚 ➤ वस्त्र पहनना, ओढ़ना, छिद्र करना, चीरना
संस्कृत: संवरणे
घन 📚 ➤ संहत, दृढ़, कठोर, ठोस
संस्कृत: कांस्यतालादिवाद्यम्, मध्यसमयनृत्यगीतवाद्यम् · पर्याय: अभ्र, मेघ, वारिवाह, स्तनयित्नु, बलाहक
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| विल् 📚 | (or विल्, connected with बिद्, q.v.) cl. 6. 10. P. बिलति, बेलयति, to s… | 🔵🟣 |
| घन 📚 | मेघ । बादल | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| घन |
घना (३.१.६५) — निरन्तर, सान्द्र |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| विलंघन | विलम् + घन | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड