॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: वस्त्र पहनना, ओढ़ना, छिद्र करना, चीरना
संस्कृत: संवरणे
अंग्रेज़ी: to cover,to conceal,to cut, to make a hole
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अविलत् / अविलद् | अविलताम् | अविलन् |
| मध्यम | अविलः | अविलतम् | अविलत |
| उत्तम | अविलम् | अविलाव | अविलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: विलति · लिट्: विवेल · लुट्: वेलिता · लृट्: वेलिष्यति · लोट्: विलतात् · लङ्: अविलत् · विधिलिङ्: विलेत् · आशीर्लिङ्: विल्यात् · लुङ्: अवेलीत् · लृङ्: अवेलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वेलन · ण्वुल्: वेलकः · तृच्: वेलिता · ण्यत्: वेल्यः · तव्य: वेलितव्यः · अनीयर्: वेलनीयः · क्त: विलितः · क्तवतु: विलितवान् · शतृ: विलन् · स्य-शतृ: वेलिष्यन् · क्त्वा: विलित्वा · ल्यप्: प्रविल्य · तुमुन्: वेलितुम् · णमुल्: वेलम् · घञ्: वेलः · क्तिन्: विल्ति · क्वसु: विविल्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| विलम् | विल् धातु (तुदादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: विल (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | विल (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन |
विलम् 📚 ➤ वस्त्र पहनना, ओढ़ना, छिद्र करना, चीरना
संस्कृत: संवरणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| विल् 📚 | (or विल्, connected with बिद्, q.v.) cl. 6. 10. P. बिलति, बेलयति, to s… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड