॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: स च डित्" पक्षी
संस्कृत: पक्षी · पर्याय: खग, विहङ्ग, विहग, विहङ्गम, विहायस्
व्युत्पत्ति: वा + इण्, स च डित्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | विः | वी | वयः |
| द्वितीया | विम् | वी | वीन् |
| तृतीया | विना | विभ्याम् | विभिः |
| चतुर्थी | वये | विभ्याम् | विभ्यः |
| पञ्चमी | वेः | विभ्याम् | विभ्यः |
| षष्ठी | वेः | व्योः | वीनाम् |
| सप्तमी | वौ | व्योः | विषु |
| सम्बोधन | हे वे | हे वी | हे वयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: घेरना, इकठ्ठा करना, शोभित होना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: वेष्टने शोभायां च
अंग्रेज़ी: to cover, to wrap, to decorate
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | स्नाः | स्नौ | स्नाः |
| द्वितीया | स्नाम् | स्नौ | स्नः |
| तृतीया | स्ना | स्नाभ्याम् | स्नाभिः |
| चतुर्थी | स्ने | स्नाभ्याम् | स्नाभ्यः |
| पञ्चमी | स्नः | स्नाभ्याम् | स्नाभ्यः |
| षष्ठी | स्नः | स्नोः | स्नाम् |
| सप्तमी | स्नि | स्नोः | स्नासु |
| सम्बोधन | हे स्नाः | हे स्नौ | हे स्नाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | स्नायति | स्नायतः | स्नायन्ति |
| मध्यम | स्नायसि | स्नायथः | स्नायथ |
| उत्तम | स्नायामि | स्नायावः | स्नायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: स्नायति · लिट्: सस्नौ · लुट्: स्नाता · लृट्: स्नास्यति · लोट्: स्नायतात् · लङ्: अस्नायत् · विधिलिङ्: स्नायेत् · आशीर्लिङ्: स्नायात् · लुङ्: अस्नासीत् · लृङ्: अस्नास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: स्नान · ण्वुल्: स्नायकः · तृच्: स्नाता · यत्: स्नेयः · तव्य: स्नातव्यः · अनीयर्: स्नानीयः · क्त: स्नातः · क्तवतु: स्नातवान् · शतृ: स्नायन् · स्य-शतृ: स्नास्यन् · क्त्वा: स्नात्वा · ल्यप्: प्रस्नाय · तुमुन्: स्नातुम् · णमुल्: स्नायम् · घञ्: स्नायः · क्तिन्: स्नाति · क्वसु: सस्निवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वी | वि (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन 📚 अन्य सम्भावना: वि (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन | वि (पुं.) — सम्बोधन, द्विवचन |
| स्नः | स्ना (पुं.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: स्नै + अच् 📚 अन्य सम्भावना: स्ना (पुं.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: स्नै + अच् | स्ना (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: स्नै + अच् |
वी 📚 ➤ स च डित्" पक्षी
संस्कृत: पक्षी · पर्याय: खग, विहङ्ग, विहग, विहङ्गम, विहायस्
स्नः 📚 ➤ घेरना, इकठ्ठा करना, शोभित होना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: वेष्टने शोभायां च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वि 📚 | एक उपसर्ग जो शब्द के पहले लगकर इस प्रकार अर्थ देता है— | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| स्ना 📚 | वह चमड़ा जो गाय या बैल आदि के गले के नीचे लटकता है । लौ | 🟠🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| वि |
पक्षी के और नाम (२.५.३६) — नगौका, वाजी, विकिर, विष्किर, पतत्रि, नीडोद्भव, गरुत्मान्, पित्सन् |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड