॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: खर्च करना, व्यय करना
संस्कृत: वित्तसमुत्सर्गे
अंग्रेज़ी: to spend, to expense
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | व्यययति | व्यययतः | व्यययन्ति |
| मध्यम | व्यययसि | व्यययथः | व्यययथ |
| उत्तम | व्यययामि | व्यययावः | व्यययामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: व्यययति · लट् (आत्मने.): व्यययते · लिट्: व्यययाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): व्यययाञ्चक्रे · लुट्: व्यययिता · लुट् (आत्मने.): व्यययिता · लृट्: व्यययिष्यति · लृट् (आत्मने.): व्यययिष्यते · लोट्: व्यययतात् · लोट् (आत्मने.): व्यययताम् · लङ्: अव्यययत् · लङ् (आत्मने.): अव्यययत · विधिलिङ्: व्यययेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): व्यययेत · आशीर्लिङ्: व्यय्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): व्यययिषीष्ट · लुङ्: अवव्ययत् · लुङ् (आत्मने.): अवव्ययत · लृङ्: अव्यययिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अव्यययिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: व्ययन · ण्वुल्: व्ययकः · तृच्: व्यययिता · यत्: व्यय्यः · तव्य: व्यययितव्यः · अनीयर्: व्ययनीयः · क्त: व्ययितः · क्तवतु: व्ययितवान् · शतृ: व्यययन् · स्य-शतृ: व्यययिष्यन् · शानच्: व्यययमानः · क्त्वा: व्यययित्वा · ल्यप्: प्रव्ययय्य · तुमुन्: व्यययितुम् · णमुल्: व्ययम् · क्तिन्: व्यति · क्वसु: व्यययाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| व्यययति | व्यय धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: व्यय धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) | व्यययत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: व्यय + शतृ |
व्यययति ➤ खर्च करना, व्यय करना
संस्कृत: वित्तसमुत्सर्गे
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.४ सेकण्ड