🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:19:40 PM · CDSHARMA.IN

🕉️ श्लोकार्थ-बोधिनी

॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण

मार्जयतु

लम्बा गद्य (४००० अक्षर तक) भी लिख सकते हैं — वाक्य-वार विश्लेषण होगा। एक शब्द लिखने पर उसका अर्थ, सभी सम्भावित रूप, और पूरी शब्दरूप/धातुरूप तालिका दिखेगी।

🔎 पहचाना गया: एक शब्द

🔔 मूलशब्दः

शक्यति

🌸 पदच्छेदः स्वचालित

शक्यति

"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद

📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित

शक्यति

अर्थ: शक्य होना, शकना

संस्कृत: मर्षणे

अंग्रेज़ी: to be able,to be possible

सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):

  1. शक् धातु (दिवादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
  2. शक्यत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: शक् + शतृ
  3. शक्यत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: शक् + शतृ

  📘 धातु-रूपावली में सभी लकार

धातुरूप — शक् (दिवादिगण) · अर्थ: शक्य होना, शकना (मर्षणे)

लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशक्यतिशक्यतःशक्यन्ति
मध्यमशक्यसिशक्यथःशक्यथ
उत्तमशक्यामिशक्यावःशक्यामः

दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: शक्यति · लट् (आत्मने.): शक्यते · लिट्: शशाक · लिट् (आत्मने.): शेके · लुट्: शकिता · लुट् (आत्मने.): शकिता · लृट्: शकिष्यति · लृट् (आत्मने.): शकिष्यते · लोट्: शक्यतात् · लोट् (आत्मने.): शक्यताम् · लङ्: अशक्यत् · लङ् (आत्मने.): अशक्यत · विधिलिङ्: शक्येत् · विधिलिङ् (आत्मने.): शक्येत · आशीर्लिङ्: शक्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): शकिषीष्ट · लुङ्: अशकत् · लुङ् (आत्मने.): अशकिष्ट · लृङ्: अशकिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अशकिष्यत

प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: शकन · ण्वुल्: शाककः · तृच्: शकिता · ण्यत्: शाक्यः · तव्य: शकितव्यः · अनीयर्: शकनीयः · क्त: शकितः · क्तवतु: शकितवान् · शतृ: शक्यन् · स्य-शतृ: शकिष्यन् · शानच्: शक्यमानः · क्त्वा: शकित्वा · ल्यप्: प्रशक्य · तुमुन्: शकितुम् · णमुल्: शाकम् · घञ्: शाकः · क्तिन्: शक्ति · क्वसु: शेकिवान्

🌹 पदपरिचयः स्वचालित

पदम्विवरणम्
शक्यतिशक् धातु (दिवादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
अन्य सम्भावना: शक्यत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: शक् + शतृ | शक्यत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: शक् + शतृ

🌷 पदार्थः कोश-आधारित

शक्यति ➤ शक्य होना, शकना
संस्कृत: मर्षणे

📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश

इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।

⚙️ व्याकरणम् स्वचालित

❖ सन्धिः

इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।

❖ समासः

कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।

❖ कृदन्तः

कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।

❖ तद्धितान्तः

कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।

विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड

⚑ कोई विश्लेषण गलत लगा? सूचित करें — इससे साधन सुधरता है
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता। पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से, और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है। स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें); श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें