॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शाखा फैलना, डालें पैदा होना
संस्कृत: व्याप्तौ
अंग्रेज़ी: to pervade, to spread, to penetrate, to occupy
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | शाखतात् / शाखताद् / शाखतु | शाखताम् | शाखन्तु |
| मध्यम | शाख / शाखतात् / शाखताद् | शाखतम् | शाखत |
| उत्तम | शाखानि | शाखाव | शाखाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: शाखति · लिट्: शशाख · लुट्: शाखिता · लृट्: शाखिष्यति · लोट्: शाखतात् · लङ्: अशाखत् · विधिलिङ्: शाखेत् · आशीर्लिङ्: शाख्यात् · लुङ्: अशाखीत् · लृङ्: अशाखिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: शाखन · ण्वुल्: शाखकः · तृच्: शाखिता · ण्यत्: शाख्यः · तव्य: शाखितव्यः · अनीयर्: शाखनीयः · क्त: शाखितः · क्तवतु: शाखितवान् · शतृ: शाखन् · स्य-शतृ: शाखिष्यन् · क्त्वा: शाखित्वा · ल्यप्: प्रशाख्य · तुमुन्: शाखितुम् · णमुल्: शाखम् · घञ्: शाखः · क्तिन्: शाक्ति · क्वसु: शशाख्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| शाख | शाख् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: शाख (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | शाख (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: शाख् + अच् |
शाख 📚 ➤ शाखा फैलना, डालें पैदा होना
संस्कृत: व्याप्तौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| शाख् 📚 | (prob. artificial; cf. √ श्लाख्) cl. 1. P. शाखति, to embrace, pervade,… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड