॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पकाना, पकना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: पाके
अंग्रेज़ी: to cook
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | शाः | शौ | शाः |
| द्वितीया | शाम् | शौ | शः |
| तृतीया | शा | शाभ्याम् | शाभिः |
| चतुर्थी | शे | शाभ्याम् | शाभ्यः |
| पञ्चमी | शः | शाभ्याम् | शाभ्यः |
| षष्ठी | शः | शोः | शाम् |
| सप्तमी | शि | शोः | शासु |
| सम्बोधन | हे शाः | हे शौ | हे शाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | शायति | शायतः | शायन्ति |
| मध्यम | शायसि | शायथः | शायथ |
| उत्तम | शायामि | शायावः | शायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: शायति · लिट्: शशौ · लुट्: शाता · लृट्: शास्यति · लोट्: शायतात् · लङ्: अशायत् · विधिलिङ्: शायेत् · आशीर्लिङ्: शायात् · लुङ्: अशासीत् · लृङ्: अशास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: शान · ण्वुल्: शायकः · तृच्: शाता · यत्: शेयः · तव्य: शातव्यः · अनीयर्: शानीयः · क्त: शातः · क्तवतु: शातवान् · शतृ: शायन् · स्य-शतृ: शास्यन् · क्त्वा: शात्वा · ल्यप्: प्रशाय · तुमुन्: शातुम् · णमुल्: शायम् · घञ्: शायः · क्तिन्: शाति · क्वसु: शशिवान्
अर्थ: जाना, कांपना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतौ कम्पने च
अंग्रेज़ी: to go,to shake,to tremble
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ईरिका | ईरिके | ईरिकाः |
| द्वितीया | ईरिकाम् | ईरिके | ईरिकाः |
| तृतीया | ईरिकया | ईरिकाभ्याम् | ईरिकाभिः |
| चतुर्थी | ईरिकायै | ईरिकाभ्याम् | ईरिकाभ्यः |
| पञ्चमी | ईरिकायाः | ईरिकाभ्याम् | ईरिकाभ्यः |
| षष्ठी | ईरिकायाः | ईरिकयोः | ईरिकाणाम् |
| सप्तमी | ईरिकायाम् | ईरिकयोः | ईरिकासु |
| सम्बोधन | हे ईरिके | हे ईरिके | हे ईरिकाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ईर्ते | ईराते | ईरते |
| मध्यम | ईर्षे | ईराथे | ईर्ध्वे |
| उत्तम | ईरे | ईर्वहे | ईर्महे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): ईर्ते · लिट् (आत्मने.): ईराञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): ईरिता · लृट् (आत्मने.): ईरिष्यते · लोट् (आत्मने.): ईर्ताम् · लङ् (आत्मने.): ऐर्त · विधिलिङ् (आत्मने.): ईरीत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ईरिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): ऐरिष्ट · लृङ् (आत्मने.): ऐरिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ईरण · ण्वुल्: ईरकः · तृच्: ईरिता · ण्यत्: ईर्यः · तव्य: ईरितव्यः · अनीयर्: ईरणीयः · क्त: ईरितः · क्तवतु: ईरितवान् · शानच्: ईराणः · क्त्वा: ईरित्वा · ल्यप्: प्रेर्य · तुमुन्: ईरितुम् · णमुल्: ईरम् · घञ्: ईरः · क्तिन्: ईर्ति · क्वसु: ईराम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| शि | शा (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: शै + अच् 📚 अन्य सम्भावना: शी (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन |
| ईरिका | ईरिका (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ईर् + ण्वुल् 📚 अन्य सम्भावना: ईरिका (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: ईर् + ण्वुल् | ईरिका (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: ईर् + ण्वुल् |
शि 📚 ➤ पकाना, पकना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: पाके
ईरिका 📚 ➤ जाना, कांपना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतौ कम्पने च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| शा 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| ईरिका 📚 | स्त्री, वृक्षविशेषः । यथा । ईरिकावणम् । इति णत्वप्रकरणे दुर्गादासः ॥ | 🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| शीरिका | शि + ईरिका | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड