🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:27:16 PM · CDSHARMA.IN

🕉️ श्लोकार्थ-बोधिनी

॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण

मार्जयतु

लम्बा गद्य (४००० अक्षर तक) भी लिख सकते हैं — वाक्य-वार विश्लेषण होगा। एक शब्द लिखने पर उसका अर्थ, सभी सम्भावित रूप, और पूरी शब्दरूप/धातुरूप तालिका दिखेगी।

🔎 पहचाना गया: एक शब्द

🔔 मूलशब्दः

शुन्धति

🌸 पदच्छेदः स्वचालित

शुन्धति

"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद

📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित

शुन्धति

अर्थ: शुद्ध होना, शुद्ध करना

संस्कृत: शौचकर्मणि

अंग्रेज़ी: to cleanse, to purify

सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):

  1. शुन्ध् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
  2. शुन्ध् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
  3. शुन्धत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: शुन्ध् + शतृ
  4. शुन्धत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: शुन्ध् + शतृ
  5. शुन्धता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: शुन्ध् + घञ् · तद्धित: शुन्ध + तल् (भाववाचक)

  📘 धातु-रूपावली में सभी लकार

धातुरूप — शुन्ध् (चुरादिगण) · अर्थ: शुद्ध होना, शुद्ध करना (शौचकर्मणि)

लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशुन्धति / शुन्धयतिशुन्धतः / शुन्धयतःशुन्धन्ति / शुन्धयन्ति
मध्यमशुन्धयसि / शुन्धसिशुन्धथः / शुन्धयथःशुन्धथ / शुन्धयथ
उत्तमशुन्धयामि / शुन्धामिशुन्धयावः / शुन्धावःशुन्धयामः / शुन्धामः

दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: शुन्धति · लट् (आत्मने.): शुन्धयते · लिट्: शुन्धयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): शुन्धयाञ्चक्रे · लुट्: शुन्धयिता · लुट् (आत्मने.): शुन्धयिता · लृट्: शुन्धयिष्यति · लृट् (आत्मने.): शुन्धयिष्यते · लोट्: शुन्धतात् · लोट् (आत्मने.): शुन्धयताम् · लङ्: अशुन्धत् · लङ् (आत्मने.): अशुन्धयत · विधिलिङ्: शुन्धयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): शुन्धयेत · आशीर्लिङ्: शुध्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): शुन्धयिषीष्ट · लुङ्: अशुन्धीत् · लुङ् (आत्मने.): अशुशुन्धत · लृङ्: अशुन्धयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अशुन्धयिष्यत

प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: शुन्धन · ण्वुल्: शुन्धकः · तृच्: शुन्धिता · यत्: शुन्ध्यः · ण्यत्: शुन्ध्यः · तव्य: शुन्धितव्यः · अनीयर्: शुन्धनीयः · क्त: शुधितः · क्तवतु: शुधितवान् · शतृ: शुन्धन् · स्य-शतृ: शुन्धिष्यन् · शानच्: शुन्धयमानः · क्त्वा: शुन्धित्वा · ल्यप्: प्रशुध्य · तुमुन्: शुन्धितुम् · णमुल्: शुन्धम् · घञ्: शुन्धः · क्तिन्: शुद्धि · क्वसु: शुशुध्वान्

🌹 पदपरिचयः स्वचालित

पदम्विवरणम्
शुन्धतिशुन्ध् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
अन्य सम्भावना: शुन्ध् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन | शुन्धत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: शुन्ध् + शतृ

🌷 पदार्थः कोश-आधारित

शुन्धति ➤ शुद्ध होना, शुद्ध करना
संस्कृत: शौचकर्मणि

📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश

इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।

⚙️ व्याकरणम् स्वचालित

❖ सन्धिः

इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।

❖ समासः

कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।

❖ कृदन्तः

कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।

❖ तद्धितान्तः

कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।

विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड

⚑ कोई विश्लेषण गलत लगा? सूचित करें — इससे साधन सुधरता है
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता। पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से, और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है। स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें); श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें