॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पराक्रमी होना, शूरवीर होना, बहादुरी दिखाना
संस्कृत: विक्रान्तौ
अंग्रेज़ी: to be powerful, to be courageous, to be brave, to have victory
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | शूरयते | शूरयेते | शूरयन्ते |
| मध्यम | शूरयसे | शूरयेथे | शूरयध्वे |
| उत्तम | शूरये | शूरयावहे | शूरयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): शूरयते · लिट् (आत्मने.): शूरयाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): शूरयिता · लृट् (आत्मने.): शूरयिष्यते · लोट् (आत्मने.): शूरयताम् · लङ् (आत्मने.): अशूरयत · विधिलिङ् (आत्मने.): शूरयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): शूरयिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अशुशूरत · लृङ् (आत्मने.): अशूरयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: शूरण · ण्वुल्: शूरकः · तृच्: शूरयिता · यत्: शूर्यः · तव्य: शूरयितव्यः · अनीयर्: शूरणीयः · क्त: शूरितः · क्तवतु: शूरितवान् · शानच्: शूरयमाणः · क्त्वा: शूरयित्वा · ल्यप्: प्रशूर्य · तुमुन्: शूरयितुम् · णमुल्: शूरम् · क्तिन्: शूर्ति · क्वसु: शूरयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| शूरयते | शूर धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: शूर् धातु (दिवादिगण, आत्मनेपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) | शूर धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) |
शूरयते ➤ पराक्रमी होना, शूरवीर होना, बहादुरी दिखाना
संस्कृत: विक्रान्तौ
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड