॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पकाना, पकना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: पाके
अंग्रेज़ी: to cook
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | शाः | शौ | शाः |
| द्वितीया | शाम् | शौ | शः |
| तृतीया | शा | शाभ्याम् | शाभिः |
| चतुर्थी | शे | शाभ्याम् | शाभ्यः |
| पञ्चमी | शः | शाभ्याम् | शाभ्यः |
| षष्ठी | शः | शोः | शाम् |
| सप्तमी | शि | शोः | शासु |
| सम्बोधन | हे शाः | हे शौ | हे शाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | शायति | शायतः | शायन्ति |
| मध्यम | शायसि | शायथः | शायथ |
| उत्तम | शायामि | शायावः | शायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: शायति · लिट्: शशौ · लुट्: शाता · लृट्: शास्यति · लोट्: शायतात् · लङ्: अशायत् · विधिलिङ्: शायेत् · आशीर्लिङ्: शायात् · लुङ्: अशासीत् · लृङ्: अशास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: शान · ण्वुल्: शायकः · तृच्: शाता · यत्: शेयः · तव्य: शातव्यः · अनीयर्: शानीयः · क्त: शातः · क्तवतु: शातवान् · शतृ: शायन् · स्य-शतृ: शास्यन् · क्त्वा: शात्वा · ल्यप्: प्रशाय · तुमुन्: शातुम् · णमुल्: शायम् · घञ्: शायः · क्तिन्: शाति · क्वसु: शशिवान्
अर्थ: लेना, ग्रहण करना
संस्कृत: आदाने
अंग्रेज़ी: to accept, to obtain
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अलात् / अलाद् | अलाताम् | अलान् / अलुः |
| मध्यम | अलाः | अलातम् | अलात |
| उत्तम | अलाम् | अलाव | अलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: लाति · लिट्: ललौ · लुट्: लाता · लृट्: लास्यति · लोट्: लातात् · लङ्: अलात् · विधिलिङ्: लायात् · आशीर्लिङ्: लायात् · लुङ्: अलासीत् · लृङ्: अलास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लान · ण्वुल्: लायकः · तृच्: लाता · यत्: लेयः · तव्य: लातव्यः · अनीयर्: लानीयः · क्त: लातः · क्तवतु: लातवान् · शतृ: लान् · स्य-शतृ: लास्यन् · क्त्वा: लात्वा · ल्यप्: प्रलाय · तुमुन्: लातुम् · णमुल्: लायम् · घञ्: लायः · क्तिन्: लाति · क्वसु: ललिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| शः | शा (पुं.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: शै + अच् 📚 अन्य सम्भावना: शा (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: शै + अच् | शा (पुं.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: शै + अच् |
| ला | ला धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: ला (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ली + अच् | ला (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ली + अच् |
शः 📚 ➤ पकाना, पकना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: पाके
ला 📚 ➤ लेना, ग्रहण करना
संस्कृत: आदाने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| शा 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| ल् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| शोला | शः + ला | विसर्ग → उ (हशि च) | हशि च (६.१.११४) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड