॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पकाना
संस्कृत: पाके
अंग्रेज़ी: to cook,to boil
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | श्रातात् / श्राताद् / श्रातु | श्राताम् | श्रान्तु |
| मध्यम | श्रा / श्रातात् / श्राताद् | श्रातम् | श्रात |
| उत्तम | श्राणि | श्राव | श्राम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: श्राति · लिट्: शश्रौ · लुट्: श्रिता · लृट्: श्रिष्यति · लोट्: श्रातात् · लङ्: अश्रात् · विधिलिङ्: श्रेत् · आशीर्लिङ्: श्रायात् · लुङ्: अश्रासीत् · लृङ्: अश्रिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: श्राण · ण्वुल्: श्रायकः · तृच्: श्रिता · यत्: श्रेयः · तव्य: श्रितव्यः · अनीयर्: श्राणीयः · क्त: श्रितः · क्तवतु: श्रितवान् · शतृ: श्रान् · स्य-शतृ: श्रिष्यन् · क्त्वा: श्रित्वा · ल्यप्: प्रश्राय · तुमुन्: श्रितुम् · णमुल्: श्रायम् · घञ्: श्रायः · क्तिन्: श्राति · क्वसु: शश्रिवान्
अर्थ: हसना, उपहास करना, मज़ाक उडाना
संस्कृत: हसने
अंग्रेज़ी: to make fun, to laugh at
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | तकतात् / तकताद् / तकतु | तकताम् | तकन्तु |
| मध्यम | तक / तकतात् / तकताद् | तकतम् | तकत |
| उत्तम | तकानि | तकाव | तकाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तकति · लिट्: तताक · लुट्: तकिता · लृट्: तकिष्यति · लोट्: तकतात् · लङ्: अतकत् · विधिलिङ्: तकेत् · आशीर्लिङ्: तक्यात् · लुङ्: अतकीत् · लृङ्: अतकिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तकन · ण्वुल्: ताककः · तृच्: तकिता · यत्: तक्यः · तव्य: तकितव्यः · अनीयर्: तकनीयः · क्त: तकितः · क्तवतु: तकितवान् · शतृ: तकन् · स्य-शतृ: तकिष्यन् · क्त्वा: तकित्वा · ल्यप्: प्रतक्य · तुमुन्: तकितुम् · णमुल्: ताकम् · घञ्: ताकः · क्तिन्: तक्ति · क्वसु: तेकिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| श्रा | श्रा धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: श्रा (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: श्रै + अच् | श्रा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: श्रै + अच् |
| उतक | उत् + तक् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: तक (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उत् + तक् + अच् | तक (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उत् + तक् + अच् |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| श्र् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| तक् 📚 | cl. 2. ˚क्ति (cl. 1. कति [‘to laugh’ or ‘to bear’, Dhātup. v, 2] Naigh… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| श्रोतक | श्रा + उतक | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड