🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 07:40:53 PM · CDSHARMA.IN

🕉️ श्लोकार्थ-बोधिनी

॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण

मार्जयतु

लम्बा गद्य (४००० अक्षर तक) भी लिख सकते हैं — वाक्य-वार विश्लेषण होगा। एक शब्द लिखने पर उसका अर्थ, सभी सम्भावित रूप, और पूरी शब्दरूप/धातुरूप तालिका दिखेगी।

🔎 पहचाना गया: एक शब्द

🔔 मूलशब्दः

श्वण्ठति

🌸 पदच्छेदः स्वचालित

श्वण्ठति

"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद

📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित

श्वण्ठति

अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं

संस्कृत: असंस्कारगत्योः

अंग्रेज़ी: to cheat,to fraud, to leave unfinished, to leave unattended, to ill-behave

सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):

  1. श्वण्ठ् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
  2. श्वण्ठत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: श्वण्ठ् + शतृ
  3. श्वण्ठत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: श्वण्ठ् + शतृ
  4. श्वण्ठता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: श्वण्ठ् + घञ् · तद्धित: श्वण्ठ + तल् (भाववाचक)

  📘 धातु-रूपावली में सभी लकार

धातुरूप — श्वण्ठ् (चुरादिगण) · अर्थ: (असंस्कारगत्योः)

लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमश्वण्ठति / श्वण्ठयतिश्वण्ठतः / श्वण्ठयतःश्वण्ठन्ति / श्वण्ठयन्ति
मध्यमश्वण्ठयसि / श्वण्ठसिश्वण्ठथः / श्वण्ठयथःश्वण्ठथ / श्वण्ठयथ
उत्तमश्वण्ठयामि / श्वण्ठामिश्वण्ठयावः / श्वण्ठावःश्वण्ठयामः / श्वण्ठामः

दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: श्वण्ठति · लट् (आत्मने.): श्वण्ठयते · लिट्: शश्वण्ठ · लिट् (आत्मने.): श्वण्ठयाञ्चक्रे · लुट्: श्वण्ठयिता · लुट् (आत्मने.): श्वण्ठयिता · लृट्: श्वण्ठयिष्यति · लृट् (आत्मने.): श्वण्ठयिष्यते · लोट्: श्वण्ठतात् · लोट् (आत्मने.): श्वण्ठयताम् · लङ्: अश्वण्ठत् · लङ् (आत्मने.): अश्वण्ठयत · विधिलिङ्: श्वण्ठयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): श्वण्ठयेत · आशीर्लिङ्: श्वण्ठ्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): श्वण्ठयिषीष्ट · लुङ्: अशश्वण्ठत् · लुङ् (आत्मने.): अशश्वण्ठत · लृङ्: अश्वण्ठयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अश्वण्ठयिष्यत

प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: श्वण्ठन · ण्वुल्: श्वण्ठकः · तृच्: श्वण्ठिता · यत्: श्वण्ठ्यः · ण्यत्: श्वण्ठ्यः · तव्य: श्वण्ठितव्यः · अनीयर्: श्वण्ठनीयः · क्त: श्वण्ठितः · क्तवतु: श्वण्ठितवान् · शतृ: श्वण्ठन् · स्य-शतृ: श्वण्ठिष्यन् · शानच्: श्वण्ठयमानः · क्त्वा: श्वण्ठित्वा · ल्यप्: प्रश्वण्ठ्य · तुमुन्: श्वण्ठितुम् · णमुल्: श्वण्ठम् · घञ्: श्वण्ठः · क्तिन्: श्वण्टि · क्वसु: शश्वण्ठ्वान्

🌹 पदपरिचयः स्वचालित

पदम्विवरणम्
श्वण्ठतिश्वण्ठ् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
अन्य सम्भावना: श्वण्ठत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: श्वण्ठ् + शतृ | श्वण्ठत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: श्वण्ठ् + शतृ

🌷 पदार्थः कोश-आधारित

श्वण्ठति ➤ to cheat,to fraud, to leave unfinished, to leave unattended, to ill-behave (अंग्रेज़ी कोश)
संस्कृत: असंस्कारगत्योः

📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश

इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।

⚙️ व्याकरणम् स्वचालित

❖ सन्धिः

इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।

❖ समासः

कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।

❖ कृदन्तः

कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।

❖ तद्धितान्तः

कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।

विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड

⚑ कोई विश्लेषण गलत लगा? सूचित करें — इससे साधन सुधरता है
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता। पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से, और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है। स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें); श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें