॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सूखना, कुम्हलाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शोषणे
अंग्रेज़ी: to dry,to wither
व्युत्पत्ति: पा+क (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पा | पे | पाः |
| द्वितीया | पाम् | पे | पाः |
| तृतीया | पया | पाभ्याम् | पाभिः |
| चतुर्थी | पायै | पाभ्याम् | पाभ्यः |
| पञ्चमी | पायाः | पाभ्याम् | पाभ्यः |
| षष्ठी | पायाः | पयोः | पानाम् |
| सप्तमी | पायाम् | पयोः | पासु |
| सम्बोधन | हे पे | हे पे | हे पाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पायति | पायतः | पायन्ति |
| मध्यम | पायसि | पायथः | पायथ |
| उत्तम | पायामि | पायावः | पायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पायति · लिट्: पपौ · लुट्: पाता · लृट्: पास्यति · लोट्: पायतात् · लङ्: अपायत् · विधिलिङ्: पायेत् · आशीर्लिङ्: पायात् · लुङ्: अपासीत् · लृङ्: अपास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पान · ण्वुल्: पायकः · तृच्: पाता · यत्: पेयः · तव्य: पातव्यः · अनीयर्: पानीयः · क्त: पातः · क्तवतु: पातवान् · शतृ: पायन् · स्य-शतृ: पास्यन् · क्त्वा: पात्वा · ल्यप्: प्रपाय · तुमुन्: पातुम् · णमुल्: पायम् · घञ्: पायः · क्तिन्: पाति · क्वसु: पपिवान्
अर्थ: खाना
संस्कृत: भक्षणे
अंग्रेज़ी: to eat, to binge
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लिट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | आद / जघास | आदतुः / जक्षतुः | आदुः / जक्षुः |
| मध्यम | आदिथ / जघसिथ | आदथुः / जक्षथुः | आद / जक्ष |
| उत्तम | आद / जघस / जघास | आदिव / जक्षिव | आदिम / जक्षिम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अत्ति · लिट्: आद · लुट्: अत्ता · लृट्: अत्स्यति · लोट्: अत्तात् · लङ्: आदत् · विधिलिङ्: अद्यात् · आशीर्लिङ्: अद्यात् · लुङ्: अघसत् · लृङ्: आत्स्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अदन · ण्वुल्: आदकः · तृच्: अत्ता · ण्यत्: आद्यः · तव्य: अत्तव्यः · अनीयर्: अदनीयः · क्त: जग्धः · क्तवतु: जग्धवान् · शतृ: अदन् · स्य-शतृ: अत्स्यन् · क्त्वा: जग्ध्वा · ल्यप्: प्रजग्ध्य · तुमुन्: अत्तुम् · णमुल्: आदम् · घञ्: घासः · क्तिन्: जग्धि · क्वसु: जक्षिवान्
संपा 📚 ➤ सूखना, कुम्हलाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शोषणे
आद 📚 ➤ खाना
संस्कृत: भक्षणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पा 📚 | पैर । चरण | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| अद् 📚 | cl. 2. P. अत्ति, आद, अत्स्यति, अत्तुम्, to eat, consume, devour, Ved.… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| संपाद | संपा + आद | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड