॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पूजा करना, अर्चना करना, सम्मान करना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: पूजायाम्
अंग्रेज़ी: to worship, to pray, to honor, to respect
व्युत्पत्ति: पूज् + ल्युट् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पूजनम् | पूजने | पूजनानि |
| द्वितीया | पूजनम् | पूजने | पूजनानि |
| तृतीया | पूजनेन | पूजनाभ्याम् | पूजनैः |
| चतुर्थी | पूजनाय | पूजनाभ्याम् | पूजनेभ्यः |
| पञ्चमी | पूजनात् / पूजनाद् | पूजनाभ्याम् | पूजनेभ्यः |
| षष्ठी | पूजनस्य | पूजनयोः | पूजनानाम् |
| सप्तमी | पूजने | पूजनयोः | पूजनेषु |
| सम्बोधन | हे पूजन | हे पूजने | हे पूजनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पूजयति | पूजयतः | पूजयन्ति |
| मध्यम | पूजयसि | पूजयथः | पूजयथ |
| उत्तम | पूजयामि | पूजयावः | पूजयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पूजयति · लट् (आत्मने.): पूजयते · लिट्: पूजयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): पूजयाञ्चक्रे · लुट्: पूजयिता · लुट् (आत्मने.): पूजयिता · लृट्: पूजयिष्यति · लृट् (आत्मने.): पूजयिष्यते · लोट्: पूजयतात् · लोट् (आत्मने.): पूजयताम् · लङ्: अपूजयत् · लङ् (आत्मने.): अपूजयत · विधिलिङ्: पूजयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): पूजयेत · आशीर्लिङ्: पूज्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): पूजयिषीष्ट · लुङ्: अपूपुजत् · लुङ् (आत्मने.): अपूपुजत · लृङ्: अपूजयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अपूजयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पूजन · ण्वुल्: पूजकः · तृच्: पूजयिता · यत्: पूज्यः · तव्य: पूजयितव्यः · अनीयर्: पूजनीयः · क्त: पूजितः · क्तवतु: पूजितवान् · शतृ: पूजयन् · स्य-शतृ: पूजयिष्यन् · शानच्: पूजयमानः · क्त्वा: पूजयित्वा · ल्यप्: प्रपूज्य · तुमुन्: पूजयितुम् · णमुल्: पूजम् · क्तिन्: पूक्ति · क्वसु: पूजयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| संपूजन | पूजन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सम् + पूज् + ल्युट् 📚 |
संपूजन 📚 ➤ पूजा करना, अर्चना करना, सम्मान करना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: पूजायाम्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पूजन 📚 | पूजा की क्रिया । ईश्वर या किसी देवी देवता के प्रति श्रद्धा संमान, विनय… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड