🌸 पदच्छेदः स्वचालित
संयतिः
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित
संयतिः
अर्थ: तपश्चर्या,निरोध,संयमन
व्युत्पत्ति: सम्+यम्+क्तिन् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
- संयति (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन
- यति (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: सम् + यम् + क्तिन्
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
शब्दरूप — संयति (स्त्रीलिङ्ग)
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
| प्रथमा | संयतिः | संयती | संयतयः |
| द्वितीया | संयतिम् | संयती | संयतीः |
| तृतीया | संयत्या | संयतिभ्याम् | संयतिभिः |
| चतुर्थी | संयतये / संयत्यै | संयतिभ्याम् | संयतिभ्यः |
| पञ्चमी | संयतेः / संयत्याः | संयतिभ्याम् | संयतिभ्यः |
| षष्ठी | संयतेः / संयत्याः | संयत्योः | संयतीनाम् |
| सप्तमी | संयतौ / संयत्याम् | संयत्योः | संयतिषु |
| सम्बोधन | हे संयते | हे संयती | हे संयतयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश — संयति
संयति
saṃyati
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
संयति संज्ञा स्त्री॰ [सं॰] वश में रखना । निरोध । रोक ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
सं-˚यति f. penance, self-castigation, Kuṭṭanīm.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1112,1) स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🌹 पदपरिचयः स्वचालित
| पदम् | विवरणम् |
| संयतिः | संयति (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: यति (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: सम् + यम् + क्तिन् |
🌷 पदार्थः कोश-आधारित
संयतिः 📚 ➤ तपश्चर्या,निरोध,संयमन
📚 उमा महाशब्दकोश ५ कोश
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
| संयति 📚 | वश में रखना । निरोध । रोक | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
⚙️ व्याकरणम् स्वचालित
❖ सन्धिः
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
❖ समासः
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
❖ कृदन्तः
- संयतिः: सम्+यम्+क्तिन् (कोश-व्युत्पत्ति)
❖ तद्धितान्तः
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता।
पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से (और बृहद् अर्थ
उमा महाशब्दकोश से — हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम्, शब्दकल्पद्रुम), और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है।
स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें);
श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।