॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शुष्क होना, सूखना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: शोषणे · पर्याय: क्षय, यक्ष्मन्
अंग्रेज़ी: to become dry
व्युत्पत्ति: शुष् + घञ् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | शोषः | शोषौ | शोषाः |
| द्वितीया | शोषम् | शोषौ | शोषान् |
| तृतीया | शोषेण | शोषाभ्याम् | शोषैः |
| चतुर्थी | शोषाय | शोषाभ्याम् | शोषेभ्यः |
| पञ्चमी | शोषात् / शोषाद् | शोषाभ्याम् | शोषेभ्यः |
| षष्ठी | शोषस्य | शोषयोः | शोषाणाम् |
| सप्तमी | शोषे | शोषयोः | शोषेषु |
| सम्बोधन | हे शोष | हे शोषौ | हे शोषाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | शुष्यति | शुष्यतः | शुष्यन्ति |
| मध्यम | शुष्यसि | शुष्यथः | शुष्यथ |
| उत्तम | शुष्यामि | शुष्यावः | शुष्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: शुष्यति · लिट्: शुशोष · लुट्: शोष्टा · लृट्: शोक्ष्यति · लोट्: शुष्यतात् · लङ्: अशुष्यत् · विधिलिङ्: शुष्येत् · आशीर्लिङ्: शुष्यात् · लुङ्: अशुषत् · लृङ्: अशोक्ष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: शोषण · ण्वुल्: शोषकः · तृच्: शोष्टा · ण्यत्: शोष्यः · तव्य: शोष्टव्यः · अनीयर्: शोषणीयः · क्त: शुष्कः · क्तवतु: शुष्कवान् · शतृ: शुष्यन् · स्य-शतृ: शोक्ष्यन् · क्त्वा: शुष्ट्वा · ल्यप्: प्रशुष्य · तुमुन्: शोष्टुम् · णमुल्: शोषम् · घञ्: शोषः · क्तिन्: शुष्टि · क्वसु: शुशुष्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| संशोष | शोष (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सम् + शुष् + घञ् 📚 अन्य सम्भावना: संशोष (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
संशोष 📚 ➤ शुष्क होना, सूखना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: शोषणे · पर्याय: क्षय, यक्ष्मन्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| शोष 📚 | सूखने का भाव । खुश्क होना । रस या गीलापन दूर होने का भाव | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| शोष |
क्षय रोग (TB) (२.६.५१) — क्षय, यक्ष्मा |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड