॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तलवार की मूठ
व्युत्पत्ति: सृ + उन् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | सरुः | सरू | सरवः |
| द्वितीया | सरुम् | सरू | सरून् |
| तृतीया | सरुणा | सरुभ्याम् | सरुभिः |
| चतुर्थी | सरवे | सरुभ्याम् | सरुभ्यः |
| पञ्चमी | सरोः | सरुभ्याम् | सरुभ्यः |
| षष्ठी | सरोः | सर्वोः | सरूणाम् |
| सप्तमी | सरौ | सर्वोः | सरुषु |
| सम्बोधन | हे सरो | हे सरू | हे सरवः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जाना, सदैव जाते रहना
संस्कृत: सातत्यगमने
अंग्रेज़ी: to run, to walk with speed, to move continuously
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अततात् / अतताद् / अततु | अतताम् | अतन्तु |
| मध्यम | अत / अततात् / अतताद् | अततम् | अतत |
| उत्तम | अतानि | अताव | अताम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अतति · लिट्: आत · लुट्: अतिता · लृट्: अतिष्यति · लोट्: अततात् · लङ्: आतत् · विधिलिङ्: अतेत् · आशीर्लिङ्: अत्यात् · लुङ्: आतीत् · लृङ्: आतिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अतन · ण्वुल्: आतकः · तृच्: अतिता · ण्यत्: आत्यः · तव्य: अतितव्यः · अनीयर्: अतनीयः · क्त: अतितः · क्तवतु: अतितवान् · शतृ: अतन् · स्य-शतृ: अतिष्यन् · क्त्वा: अतित्वा · ल्यप्: प्रात्य · तुमुन्: अतितुम् · णमुल्: आतम् · घञ्: आतः · क्तिन्: अत्ति · क्वसु: आतिवान्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| सरु 📚 | पतला । लघु । छोटा | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| अत् 📚 | ind. a prefix said to imply ‘surprise’, probably a contraction of अति,… | 🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| सरवत | सरो + अत | अयादि | एचोऽयवायावः (६.१.७८) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड