॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाने वाला, गतिशील
संस्कृत: कृत्रिमपद्माकरः · पर्याय: कासार, सरसी
व्युत्पत्ति: सृ + अच् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | सरः | सरौ | सराः |
| द्वितीया | सरम् | सरौ | सरान् |
| तृतीया | सरेण | सराभ्याम् | सरैः |
| चतुर्थी | सराय | सराभ्याम् | सरेभ्यः |
| पञ्चमी | सरात् / सराद् | सराभ्याम् | सरेभ्यः |
| षष्ठी | सरस्य | सरयोः | सराणाम् |
| सप्तमी | सरे | सरयोः | सरेषु |
| सम्बोधन | हे सर | हे सरौ | हे सराः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to wander
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लिट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | आट | आटतुः | आटुः |
| मध्यम | आटिथ | आटथुः | आट |
| उत्तम | आट | आटिव | आटिम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अटति · लिट्: आट · लुट्: अटिता · लृट्: अटिष्यति · लोट्: अटतात् · लङ्: आटत् · विधिलिङ्: अटेत् · आशीर्लिङ्: अट्यात् · लुङ्: आटीत् · लृङ्: आटिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अटन · ण्वुल्: आटकः · तृच्: अटिता · ण्यत्: आट्यः · तव्य: अटितव्यः · अनीयर्: अटनीयः · क्त: अटितः · क्तवतु: अटितवान् · शतृ: अटन् · स्य-शतृ: अटिष्यन् · क्त्वा: अटित्वा · ल्यप्: प्राट्य · तुमुन्: अटितुम् · णमुल्: आटम् · घञ्: आटः · क्तिन्: अट्टि · क्वसु: आटिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| सर | सर (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: सृ धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन | सर (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
| आट | अट् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लिट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: आट (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | अट् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लिट् लकार, मध्यम पुरुष, बहुवचन |
सर 📚 ➤ जाने वाला, गतिशील
संस्कृत: कृत्रिमपद्माकरः · पर्याय: कासार, सरसी
आट 📚 ➤ जाना
संस्कृत: गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| सर 📚 | बड़ा जलाशय । ताल । तालाब | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| अट् 📚 | cl. 1. P. Ā. अटति, ˚ते, आट, अटिष्यति, आटीत्, अटितुम्, to roam, wander … | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| सराट | सर + आट | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड