॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सेवा करना, चाकरी करना, आपद्ग्रस्त होना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: सम्भक्तौ
अंग्रेज़ी: to serve, to help, to be slave, to have problem
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | सानः | सानौ | सानाः |
| द्वितीया | सानम् | सानौ | सानान् |
| तृतीया | सानेन | सानाभ्याम् | सानैः |
| चतुर्थी | सानाय | सानाभ्याम् | सानेभ्यः |
| पञ्चमी | सानात् / सानाद् | सानाभ्याम् | सानेभ्यः |
| षष्ठी | सानस्य | सानयोः | सानानाम् |
| सप्तमी | साने | सानयोः | सानेषु |
| सम्बोधन | हे सान | हे सानौ | हे सानाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | सनति | सनतः | सनन्ति |
| मध्यम | सनसि | सनथः | सनथ |
| उत्तम | सनामि | सनावः | सनामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: सनति · लिट्: ससान · लुट्: सनिता · लृट्: सनिष्यति · लोट्: सनतात् · लङ्: असनत् · विधिलिङ्: सनेत् · आशीर्लिङ्: सन्यात् · लुङ्: असनीत् · लृङ्: असनिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सनन · ण्वुल्: सानकः · तृच्: सनिता · ण्यत्: सान्यः · तव्य: सनितव्यः · अनीयर्: सननीयः · क्त: सनितः · क्तवतु: सनितवान् · शतृ: सनन् · स्य-शतृ: सनिष्यन् · क्त्वा: सनित्वा · ल्यप्: प्रसाय · तुमुन्: सनितुम् · णमुल्: सानम् · घञ्: सानः · क्तिन्: साति · क्वसु: सेनिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| सानः | सान (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: सन् + घञ् 📚 |
सानः 📚 ➤ सेवा करना, चाकरी करना, आपद्ग्रस्त होना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: सम्भक्तौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| सान 📚 | वह पत्थर की चक्की जिसपर अस्त्रादि तेज किए जाते हैं । शाण । कुरंड | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड