॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: के साथ, मिला कर, के साथ-साथ, संयुक्त होकर, युक्त, सहित सपुत्र, संभार्य, सतृष्ण, सधन, सरोषम्, सकोपम्, सहरि आदि
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
अर्थ: मांगना, याचना करना
संस्कृत: उपयाच्ञायाम्
अंग्रेज़ी: to beg, to request
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अर्थयताम् | अर्थयेताम् | अर्थयन्ताम् |
| मध्यम | अर्थयस्व | अर्थयेथाम् | अर्थयध्वम् |
| उत्तम | अर्थयै | अर्थयावहै | अर्थयामहै |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): अर्थयते · लिट् (आत्मने.): अर्थयाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): अर्थयिता · लृट् (आत्मने.): अर्थयिष्यते · लोट् (आत्मने.): अर्थयताम् · लङ् (आत्मने.): आर्थयत · विधिलिङ् (आत्मने.): अर्थयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): अर्थयिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): आर्तथत · लृङ् (आत्मने.): आर्थयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अर्थन · ण्वुल्: अर्थकः · तृच्: अर्थयिता · यत्: अर्थ्यः · तव्य: अर्थयितव्यः · अनीयर्: अर्थनीयः · क्त: अर्थितः · क्तवतु: अर्थितवान् · शानच्: अर्थयमानः · क्त्वा: अर्थयित्वा · ल्यप्: प्रार्थ्य · तुमुन्: अर्थयितुम् · णमुल्: अर्थम् · क्तिन्: अर्ति · क्वसु: अर्थयाम्बभूवान्
स 📚 ➤ के साथ, मिला कर, के साथ-साथ, संयुक्त होकर, युक्त, सहित सपुत्र, संभार्य, सतृष्ण, सधन, सरोषम्, सकोपम्, सहरि आदि
अर्थय 📚 ➤ मांगना, याचना करना
संस्कृत: उपयाच्ञायाम्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अर्थ् 📚 | cl. 10. Ā. अर्थयते (2. du. अर्थयासे, RV. x, 106, 7; Subj. 2. sg. अर्थय… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| सार्थय | स + अर्थय | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड