॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, चलना,मारना, दुःख देना, क्रोध करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतिरेषणयोः
अंग्रेज़ी: to go, to move, to kill, to be angry, to cause pain
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | रवा | रवे | रवाः |
| द्वितीया | रवाम् | रवे | रवाः |
| तृतीया | रवया | रवाभ्याम् | रवाभिः |
| चतुर्थी | रवायै | रवाभ्याम् | रवाभ्यः |
| पञ्चमी | रवायाः | रवाभ्याम् | रवाभ्यः |
| षष्ठी | रवायाः | रवयोः | रवाणाम् |
| सप्तमी | रवायाम् | रवयोः | रवासु |
| सम्बोधन | हे रवे | हे रवे | हे रवाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | रवते | रवेते | रवन्ते |
| मध्यम | रवसे | रवेथे | रवध्वे |
| उत्तम | रवे | रवावहे | रवामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): रवते · लिट् (आत्मने.): रुरुवे · लुट् (आत्मने.): रोता · लृट् (आत्मने.): रोष्यते · लोट् (आत्मने.): रवताम् · लङ् (आत्मने.): अरवत · विधिलिङ् (आत्मने.): रवेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): रोषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अरोष्ट · लृङ् (आत्मने.): अरोष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: रवण · ण्वुल्: रावकः · तृच्: रोता · यत्: रव्यः · ण्यत्: राव्यः · तव्य: रोतव्यः · अनीयर्: रवणीयः · क्त: रुतः · क्तवतु: रुतवान् · शानच्: रवमाणः · क्त्वा: रुत्वा · ल्यप्: प्ररुत्य · तुमुन्: रोतुम् · णमुल्: रावम् · क्तिन्: रुति · क्वसु: रुरुवान्
अर्थ: भूषित करना, निवारण करना, पूरा करना
संस्कृत: भूषणपर्याप्तिवारणेषु
अंग्रेज़ी: to decorate, to satisfy, to fulfill, to get rid of, to complete
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लिट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | आल | आलतुः | आलुः |
| मध्यम | आलिथ | आलथुः | आल |
| उत्तम | आल | आलिव | आलिम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अलति · लिट्: आल · लुट्: अलिता · लृट्: अलिष्यति · लोट्: अलतात् · लङ्: आलत् · विधिलिङ्: अलेत् · आशीर्लिङ्: अल्यात् · लुङ्: आलीत् · लृङ्: आलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अलन · ण्वुल्: आलकः · तृच्: अलिता · ण्यत्: आल्यः · तव्य: अलितव्यः · अनीयर्: अलनीयः · क्त: अलितः · क्तवतु: अलितवान् · शतृ: अलन् · स्य-शतृ: अलिष्यन् · क्त्वा: अलित्वा · ल्यप्: प्राल्य · तुमुन्: अलितुम् · णमुल्: आलम् · घञ्: आलः · क्तिन्: अल्ति · क्वसु: आलिवान्
सुरवा 📚 ➤ जाना, चलना,मारना, दुःख देना, क्रोध करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतिरेषणयोः
आल 📚 ➤ भूषित करना, निवारण करना, पूरा करना
संस्कृत: भूषणपर्याप्तिवारणेषु
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| रवा 📚 | किसी चीज का बहुत छोटा टुकड़ा । कण । दाना । रेजा । जैसे,—चाँदी का रवा; … | 🟠🔵 |
| अल् 📚 | cl. 1. P. अलति, to adorn, L.; to be competent or able, L.; to prevent,… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| सुरवाल | सुरवा + आल | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड