॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सहन किया गया, भुगता गया, बर्दाश्त किया गया, झेला गया
संस्कृत: मर्षणे · पर्याय: क्षान्त
अंग्रेज़ी: to tolerate, to bear, to forgive
व्युत्पत्ति: सह् + क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | सोढः | सोढौ | सोढाः |
| द्वितीया | सोढम् | सोढौ | सोढान् |
| तृतीया | सोढेन | सोढाभ्याम् | सोढैः |
| चतुर्थी | सोढाय | सोढाभ्याम् | सोढेभ्यः |
| पञ्चमी | सोढात् / सोढाद् | सोढाभ्याम् | सोढेभ्यः |
| षष्ठी | सोढस्य | सोढयोः | सोढानाम् |
| सप्तमी | सोढे | सोढयोः | सोढेषु |
| सम्बोधन | हे सोढ | हे सोढौ | हे सोढाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | सहते | सहेते | सहन्ते |
| मध्यम | सहसे | सहेथे | सहध्वे |
| उत्तम | सहे | सहावहे | सहामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): सहते · लिट् (आत्मने.): सेहे · लुट् (आत्मने.): सहिता · लृट् (आत्मने.): सहिष्यते · लोट् (आत्मने.): सहताम् · लङ् (आत्मने.): असहत · विधिलिङ् (आत्मने.): सहेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): सहिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): असहिष्ट · लृङ् (आत्मने.): असहिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सहन · ण्वुल्: साहकः · तृच्: सोढा · यत्: सह्यः · तव्य: सोढव्यः · अनीयर्: सहनीयः · क्त: सोढः · क्तवतु: सोढवान् · शानच्: सहमानः · क्त्वा: सोढ्वा · ल्यप्: प्रसह्य · तुमुन्: सोढुम् · णमुल्: साहम् · घञ्: साहः · क्तिन्: सोढि · क्वसु: सेहिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| सोढाय | सोढ (पुं.) — चतुर्थी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: सह् + क्त 📚 अन्य सम्भावना: सोढ (नपुं.) — चतुर्थी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: सह् + क्त |
सोढाय 📚 ➤ सहन किया गया, भुगता गया, बर्दाश्त किया गया, झेला गया
संस्कृत: मर्षणे · पर्याय: क्षान्त
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| सोढ 📚 | &c. See s.v | 🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| सोढ |
सहा हुआ (३.१.९६) — क्षान्त |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड