॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, गिरना, च्युत होना, ठोकर लगना
संस्कृत: सञ्चलने
अंग्रेज़ी: to stumble,to totter,to deviate,to blunder,to err,to stammer,to drop
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अस्खलत् / अस्खलद् | अस्खलताम् | अस्खलन् |
| मध्यम | अस्खलः | अस्खलतम् | अस्खलत |
| उत्तम | अस्खलम् | अस्खलाव | अस्खलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: स्खलति · लिट्: चस्खाल · लुट्: स्खलिता · लृट्: स्खलिष्यति · लोट्: स्खलतात् · लङ्: अस्खलत् · विधिलिङ्: स्खलेत् · आशीर्लिङ्: स्खल्यात् · लुङ्: अस्खालीत् · लृङ्: अस्खलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: स्खलन · ण्वुल्: स्खालकः · तृच्: स्खलिता · ण्यत्: स्खाल्यः · तव्य: स्खलितव्यः · अनीयर्: स्खलनीयः · क्त: स्खलितः · क्तवतु: स्खलितवान् · शतृ: स्खलन् · स्य-शतृ: स्खलिष्यन् · क्त्वा: स्खलित्वा · ल्यप्: प्रस्खल्य · तुमुन्: स्खलितुम् · णमुल्: स्खालम् · घञ्: स्खालः · क्तिन्: स्खल्ति · क्वसु: चस्खल्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| स्खलन् | स्खल् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, प्रथम पुरुष, बहुवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: स्खलत् (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: स्खल् + शतृ | स्खलत् (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: स्खल् + शतृ |
स्खलन् 📚 ➤ जाना, गिरना, च्युत होना, ठोकर लगना
संस्कृत: सञ्चलने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| स्खल् 📚 | cl. 1. P. (Dhātup. xv, 37) स्खलति (rarely ˚ते; pf. चस्खाल, चस्खलुः, MB… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड