॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
संस्कृत: सञ्चलने
अंग्रेज़ी: to throb, to pulse, to move, to palpitate
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अस्फरत् / अस्फरद् | अस्फरताम् | अस्फरन् |
| मध्यम | अस्फरः | अस्फरतम् | अस्फरत |
| उत्तम | अस्फरम् | अस्फराव | अस्फराम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: स्फरति · लिट्: पस्फार · लुट्: स्फरिता · लृट्: स्फरिष्यति · लोट्: स्फरतात् · लङ्: अस्फरत् · विधिलिङ्: स्फरेत् · आशीर्लिङ्: स्फर्यात् · लुङ्: अस्फरीत् · लृङ्: अस्फरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: स्फरण · ण्वुल्: स्फारकः · तृच्: स्फरिता · ण्यत्: स्फार्यः · तव्य: स्फरितव्यः · अनीयर्: स्फरणीयः · क्त: स्फरितः · क्तवतु: स्फरितवान् · शतृ: स्फरन् · स्य-शतृ: स्फरिष्यन् · क्त्वा: स्फरित्वा · ल्यप्: प्रस्फर्य · तुमुन्: स्फरितुम् · णमुल्: स्फारम् · घञ्: स्फारः · क्तिन्: स्फर्ति · क्वसु: पस्फर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| स्फरम् | स्फर् धातु (तुदादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: स्फर (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: स्फर् + अच् | स्फर (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: स्फर् + अच् |
स्फरम् 📚 ➤ to throb, to pulse, to move, to palpitate (अंग्रेज़ी कोश)
संस्कृत: सञ्चलने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| स्फर् 📚 | cl. 6. P. स्फरति, = (and v.l. for) √ स्फुर् (q.v.) : Caus. स्फारयति to… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड