॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हिलना, स्फुरित होना
संस्कृत: सञ्चलने
अंग्रेज़ी: to throb, to pulse, to move, to palpitate
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | स्फुलति | स्फुलतः | स्फुलन्ति |
| मध्यम | स्फुलसि | स्फुलथः | स्फुलथ |
| उत्तम | स्फुलामि | स्फुलावः | स्फुलामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: स्फुलति · लिट्: पुस्फोल · लुट्: स्फुलिता · लृट्: स्फुलिष्यति · लोट्: स्फुलतात् · लङ्: अस्फुलत् · विधिलिङ्: स्फुलेत् · आशीर्लिङ्: स्फुल्यात् · लुङ्: अस्फुलीत् · लृङ्: अस्फुलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: स्फुलन · ण्वुल्: स्फोलकः · तृच्: स्फुलिता · ण्यत्: स्फोल्यः · तव्य: स्फुलितव्यः · अनीयर्: स्फुलनीयः · क्त: स्फुलितः · क्तवतु: स्फुलितवान् · शतृ: स्फुलन् · स्य-शतृ: स्फुलिष्यन् · क्त्वा: स्फुलित्वा · ल्यप्: प्रस्फुल्य · तुमुन्: स्फुलितुम् · णमुल्: स्फोलम् · घञ्: स्फालः · क्तिन्: स्फुल्ति · क्वसु: पुस्फुल्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| स्फुलति | स्फुल् धातु (तुदादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: स्फुलता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: स्फुल + तल् (भाववाचक) | स्फुलत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: स्फुल् + शतृ |
स्फुलति ➤ हिलना, स्फुरित होना
संस्कृत: सञ्चलने
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड