॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
संस्कृत: कृच्छ्रजीवने, गत्याम्
अंग्रेज़ी: to live miserably, to live hard life, to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | स्वर्तयति | स्वर्तयतः | स्वर्तयन्ति |
| मध्यम | स्वर्तयसि | स्वर्तयथः | स्वर्तयथ |
| उत्तम | स्वर्तयामि | स्वर्तयावः | स्वर्तयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: स्वर्तयति · लट् (आत्मने.): स्वर्तयते · लिट्: स्वर्तयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): स्वर्तयाञ्चक्रे · लुट्: स्वर्तयिता · लुट् (आत्मने.): स्वर्तयिता · लृट्: स्वर्तयिष्यति · लृट् (आत्मने.): स्वर्तयिष्यते · लोट्: स्वर्तयतात् · लोट् (आत्मने.): स्वर्तयताम् · लङ्: अस्वर्तयत् · लङ् (आत्मने.): अस्वर्तयत · विधिलिङ्: स्वर्तयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): स्वर्तयेत · आशीर्लिङ्: स्वर्त्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): स्वर्तयिषीष्ट · लुङ्: असस्वर्तत् · लुङ् (आत्मने.): असस्वर्तत · लृङ्: अस्वर्तयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अस्वर्तयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: स्वर्तन · ण्वुल्: स्वर्तकः · तृच्: स्वर्तयिता · यत्: स्वर्त्यः · तव्य: स्वर्तयितव्यः · अनीयर्: स्वर्तनीयः · क्त: स्वर्तितः · क्तवतु: स्वर्तितवान् · शतृ: स्वर्तयन् · स्य-शतृ: स्वर्तयिष्यन् · शानच्: स्वर्तयमानः · क्त्वा: स्वर्तयित्वा · ल्यप्: प्रस्वर्त्य · तुमुन्: स्वर्तयितुम् · णमुल्: स्वर्तम् · क्तिन्: स्वर्ति · क्वसु: स्वर्तयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| स्वर्तयति | स्वर्त् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: स्वर्त् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) | स्वर्तयत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: स्वर्त् + शतृ |
स्वर्तयति ➤ to live miserably, to live hard life, to go (अंग्रेज़ी कोश)
संस्कृत: कृच्छ्रजीवने, गत्याम्
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड