🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 07:34:55 PM · CDSHARMA.IN

🕉️ श्लोकार्थ-बोधिनी

॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण

मार्जयतु

लम्बा गद्य (४००० अक्षर तक) भी लिख सकते हैं — वाक्य-वार विश्लेषण होगा। एक शब्द लिखने पर उसका अर्थ, सभी सम्भावित रूप, और पूरी शब्दरूप/धातुरूप तालिका दिखेगी।

🔎 पहचाना गया: एक शब्द

🔔 मूलशब्दः

स्वादति

🌸 पदच्छेदः स्वचालित

स्वादति

"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद

📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित

स्वादति

अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं

संस्कृत: आस्वादने

अंग्रेज़ी: to taste

सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):

  1. स्वाद् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
  2. स्वादता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: स्वाद + तल् (भाववाचक)
  3. स्वादत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: स्वाद् + शतृ
  4. स्वादत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: स्वाद् + शतृ

  📘 धातु-रूपावली में सभी लकार

धातुरूप — स्वाद् (चुरादिगण) · अर्थ: (आस्वादने)

लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्वादति / स्वादयतिस्वादतः / स्वादयतःस्वादन्ति / स्वादयन्ति
मध्यमस्वादयसि / स्वादसिस्वादथः / स्वादयथःस्वादथ / स्वादयथ
उत्तमस्वादयामि / स्वादामिस्वादयावः / स्वादावःस्वादयामः / स्वादामः

दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: स्वादति · लट् (आत्मने.): स्वादयते · लिट्: सस्वाद · लिट् (आत्मने.): स्वादयाञ्चक्रे · लुट्: स्वादयिता · लुट् (आत्मने.): स्वादयिता · लृट्: स्वादयिष्यति · लृट् (आत्मने.): स्वादयिष्यते · लोट्: स्वादतात् · लोट् (आत्मने.): स्वादयताम् · लङ्: अस्वादत् · लङ् (आत्मने.): अस्वादयत · विधिलिङ्: स्वादयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): स्वादयेत · आशीर्लिङ्: स्वाद्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): स्वादयिषीष्ट · लुङ्: असिस्वदत् · लुङ् (आत्मने.): असिस्वदत · लृङ्: अस्वादयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अस्वादयिष्यत

प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: स्वादन · ण्वुल्: स्वादकः · तृच्: स्वादिता · यत्: स्वाद्यः · ण्यत्: स्वाद्यः · तव्य: स्वादितव्यः · अनीयर्: स्वादनीयः · क्त: स्वादितः · क्तवतु: स्वादितवान् · शतृ: स्वादन् · स्य-शतृ: स्वादिष्यन् · शानच्: स्वादयमानः · क्त्वा: स्वादित्वा · ल्यप्: प्रस्वाद्य · तुमुन्: स्वादितुम् · णमुल्: स्वादम् · घञ्: स्वादः · क्तिन्: स्वात्ति · क्वसु: सस्वाद्वान्

🌹 पदपरिचयः स्वचालित

पदम्विवरणम्
स्वादतिस्वाद् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
अन्य सम्भावना: स्वादता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: स्वाद + तल् (भाववाचक) | स्वादत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: स्वाद् + शतृ

🌷 पदार्थः कोश-आधारित

स्वादति ➤ to taste (अंग्रेज़ी कोश)
संस्कृत: आस्वादने

📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश

इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।

⚙️ व्याकरणम् स्वचालित

❖ सन्धिः

इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।

❖ समासः

कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।

❖ कृदन्तः

कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।

❖ तद्धितान्तः

कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।

विश्लेषण-समय: ०.४ सेकण्ड

⚑ कोई विश्लेषण गलत लगा? सूचित करें — इससे साधन सुधरता है
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता। पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से, और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है। स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें); श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें