॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: फुदकना, दुष्ट होना, घातकी होना, बलात्कार करना, जुल्म करना
संस्कृत: प्लुतिशठत्वयोः बलात्कारे च
अंग्रेज़ी: to leap,to jump, to be wicked,to treat with violence, to rape, to do crime
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अहठत् / अहठद् | अहठताम् | अहठन् |
| मध्यम | अहठः | अहठतम् | अहठत |
| उत्तम | अहठम् | अहठाव | अहठाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: हठति · लिट्: जहाठ · लुट्: हठिता · लृट्: हठिष्यति · लोट्: हठतात् · लङ्: अहठत् · विधिलिङ्: हठेत् · आशीर्लिङ्: हठ्यात् · लुङ्: अहठीत् · लृङ्: अहठिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: हठन · ण्वुल्: हाठकः · तृच्: हठिता · ण्यत्: हाठ्यः · तव्य: हठितव्यः · अनीयर्: हठनीयः · क्त: हठितः · क्तवतु: हठितवान् · शतृ: हठन् · स्य-शतृ: हठिष्यन् · क्त्वा: हठित्वा · ल्यप्: प्रहठ्य · तुमुन्: हठितुम् · णमुल्: हाठम् · घञ्: हाठः · क्तिन्: हट्टि · क्वसु: जहठ्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| हठत् | हठ् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: हठत् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: हठ् + शतृ | हठत् (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: हठ् + शतृ |
हठत् 📚 ➤ फुदकना, दुष्ट होना, घातकी होना, बलात्कार करना, जुल्म करना
संस्कृत: प्लुतिशठत्वयोः बलात्कारे च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| हठ् 📚 | (only in Dhātup. ix, 50; prob. artificial) cl. 1. P. हठति, to leap, ju… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड