॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बोलना, युद्ध करना, निंदा करना, देना, दान देना
संस्कृत: कत्थनयुद्धनिन्दाहिंसादानेषु
अंग्रेज़ी: to speak, to boast, to fight, to insult, to give
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | रिफतात् / रिफताद् / रिफतु | रिफताम् | रिफन्तु |
| मध्यम | रिफ / रिफतात् / रिफताद् | रिफतम् | रिफत |
| उत्तम | रिफाणि | रिफाव | रिफाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: रिफति · लिट्: रिरेफ · लुट्: रेफिता · लृट्: रेफिष्यति · लोट्: रिफतात् · लङ्: अरिफत् · विधिलिङ्: रिफेत् · आशीर्लिङ्: रिफ्यात् · लुङ्: अरेफीत् · लृङ्: अरेफिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: रेफण · ण्वुल्: रेफकः · तृच्: रेफिता · ण्यत्: रेफ्यः · तव्य: रेफितव्यः · अनीयर्: रेफणीयः · क्त: रिफितः · क्तवतु: रिफितवान् · शतृ: रिफन् · स्य-शतृ: रेफिष्यन् · क्त्वा: रिफित्वा · ल्यप्: प्ररिफ्य · तुमुन्: रेफितुम् · णमुल्: रेफम् · घञ्: रेफः · क्तिन्: रिप्ति · क्वसु: रिरिफ्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| ह-रिफ | समास: ह + रिफ् तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: रिफ् धातु (तुदादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 |
हरिफ 📚ह 📚रिफ् ➤ ह (बलबोधक निपात जो पूर्ववर्ती शब्द पर बल देता है, इस…) + रिफ् (बोलना, युद्ध करना, निंदा करना, देना, दान देना)
संस्कृत: कत्थनयुद्धनिन्दाहिंसादानेषु
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| रिफ् 📚 | cl. 6. P. (Dhātup. xxviii, 23) रिफति (p. -रेफत्, ŚāṅkhBr.; pf. रिरेफ &… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड