॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बलबोधक निपात जो पूर्ववर्ती शब्द पर बल देता है, इसका अर्थ है ‘सचमुच’ यथार्थ में निश्चय ही आदि, परन्तु कभी कभी इसका उपयोग बिना किसी विशेष अर्थ को प्रकट किये केवल पादपूर्ति के निमित्त भी किया जाता है, विशेष कर वैदिक साहित्य में
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
अर्थ: चमकना, प्रकाशित होना, सुन्दर दिखना
संस्कृत: दीप्तौ
अंग्रेज़ी: to glow, to shine, to look attractive, to look beautiful
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | भातात् / भाताद् / भातु | भाताम् | भान्तु |
| मध्यम | भातात् / भाताद् / भाहि | भातम् | भात |
| उत्तम | भानि | भाव | भाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: भाति · लिट्: बभौ · लुट्: भाता · लृट्: भास्यति · लोट्: भातात् · लङ्: अभात् · विधिलिङ्: भायात् · आशीर्लिङ्: भायात् · लुङ्: अभासीत् · लृङ्: अभास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: भान · ण्वुल्: भायकः · तृच्: भाता · यत्: भेयः · तव्य: भातव्यः · अनीयर्: भानीयः · क्त: भातः · क्तवतु: भातवान् · शतृ: भान् · स्य-शतृ: भास्यन् · क्त्वा: भात्वा · ल्यप्: प्रभाय · तुमुन्: भातुम् · णमुल्: भायम् · घञ्: भायः · क्तिन्: भाति · क्वसु: बभिवान्
ह 📚 ➤ बलबोधक निपात जो पूर्ववर्ती शब्द पर बल देता है, इसका अर्थ है ‘सचमुच’ यथार्थ में निश्चय ही आदि, परन्तु कभी कभी इसका उपयोग बिना किसी विशेष अर्थ को प्रकट किये केवल पादपूर्ति के निमित्त भी किया जाता है, विशेष कर वैदिक साहित्…
अवभाव 📚 ➤ चमकना, प्रकाशित होना, सुन्दर दिखना
संस्कृत: दीप्तौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| भ् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| हावभाव | ह + अवभाव | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड