॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बलबोधक निपात जो पूर्ववर्ती शब्द पर बल देता है, इसका अर्थ है ‘सचमुच’ यथार्थ में निश्चय ही आदि, परन्तु कभी कभी इसका उपयोग बिना किसी विशेष अर्थ को प्रकट किये केवल पादपूर्ति के निमित्त भी किया जाता है, विशेष कर वैदिक साहित्य में
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
संस्कृत: उपघाते
अंग्रेज़ी: to hit, to push down, to throw down, to knock down
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ऊठतात् / ऊठताद् / ऊठतु | ऊठताम् | ऊठन्तु |
| मध्यम | ऊठ / ऊठतात् / ऊठताद् | ऊठतम् | ऊठत |
| उत्तम | ऊठानि | ऊठाव | ऊठाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ऊठति · लिट्: ऊठाञ्चकार · लुट्: ऊठिता · लृट्: ऊठिष्यति · लोट्: ऊठतात् · लङ्: औठत् · विधिलिङ्: ऊठेत् · आशीर्लिङ्: ऊठ्यात् · लुङ्: औठीत् · लृङ्: औठिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ऊठन · ण्वुल्: ऊठकः · तृच्: ऊठिता · ण्यत्: ऊठ्यः · तव्य: ऊठितव्यः · अनीयर्: ऊठनीयः · क्त: ऊठितः · क्तवतु: ऊठितवान् · शतृ: ऊठन् · स्य-शतृ: ऊठिष्यन् · क्त्वा: ऊठित्वा · ल्यप्: प्रोठ्य · तुमुन्: ऊठितुम् · णमुल्: ऊठम् · घञ्: ऊठः · क्तिन्: ऊट्टि · क्वसु: ऊठाम्बभूवान्
ह 📚 ➤ बलबोधक निपात जो पूर्ववर्ती शब्द पर बल देता है, इसका अर्थ है ‘सचमुच’ यथार्थ में निश्चय ही आदि, परन्तु कभी कभी इसका उपयोग बिना किसी विशेष अर्थ को प्रकट किये केवल पादपूर्ति के निमित्त भी किया जाता है, विशेष कर वैदिक साहित्…
ऊठ 📚 ➤ to hit, to push down, to throw down, to knock down (अंग्रेज़ी कोश)
संस्कृत: उपघाते
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ऊठ् 📚 | or ऊठ् cl. 1. P. ओठति or ऊठति, to strike or knock down, Dhātup. ix, 54 | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| होठ | ह + ऊठ | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड