॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बलबोधक निपात जो पूर्ववर्ती शब्द पर बल देता है, इसका अर्थ है ‘सचमुच’ यथार्थ में निश्चय ही आदि, परन्तु कभी कभी इसका उपयोग बिना किसी विशेष अर्थ को प्रकट किये केवल पादपूर्ति के निमित्त भी किया जाता है, विशेष कर वैदिक साहित्य में
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
अर्थ: क्रीडा करना, मौज करना
संस्कृत: विलासे
अंग्रेज़ी: to enjoy, to play
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | लडतात् / लडताद् / लडतु | लडताम् | लडन्तु |
| मध्यम | लड / लडतात् / लडताद् | लडतम् | लडत |
| उत्तम | लडानि | लडाव | लडाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: लडति · लिट्: ललाड · लुट्: लडिता · लृट्: लडिष्यति · लोट्: लडतात् · लङ्: अलडत् · विधिलिङ्: लडेत् · आशीर्लिङ्: लड्यात् · लुङ्: अलडीत् · लृङ्: अलडिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लडन · ण्वुल्: लाडकः · तृच्: लडिता · ण्यत्: लाड्यः · तव्य: लडितव्यः · अनीयर्: लडनीयः · क्त: लडितः · क्तवतु: लडितवान् · शतृ: लडन् · स्य-शतृ: लडिष्यन् · क्त्वा: लडित्वा · ल्यप्: प्रलड्य · तुमुन्: लडितुम् · णमुल्: लाडम् · घञ्: लाडः · क्तिन्: लट्टि · क्वसु: लेडिवान्
ह 📚 ➤ बलबोधक निपात जो पूर्ववर्ती शब्द पर बल देता है, इसका अर्थ है ‘सचमुच’ यथार्थ में निश्चय ही आदि, परन्तु कभी कभी इसका उपयोग बिना किसी विशेष अर्थ को प्रकट किये केवल पादपूर्ति के निमित्त भी किया जाता है, विशेष कर वैदिक साहित्…
उलड 📚 ➤ क्रीडा करना, मौज करना
संस्कृत: विलासे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| लड् 📚 | (cf. √ लल्) cl. 1. P. (Dhātup. ix, 76) लडति, to play, sport, dally, Rā… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| होलड | ह + उलड | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड