॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: टेढ़ा चलना
संस्कृत: कुटिलायां गतौ
अंग्रेज़ी: to move tortuously, to limp
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अकतात् / अकताद् / अकतु | अकताम् | अकन्तु |
| मध्यम | अक / अकतात् / अकताद् | अकतम् | अकत |
| उत्तम | अकानि | अकाव | अकाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अकति · लिट्: आक · लुट्: अकिता · लृट्: अकिष्यति · लोट्: अकतात् · लङ्: आकत् · विधिलिङ्: अकेत् · आशीर्लिङ्: अक्यात् · लुङ्: आकीत् · लृङ्: आकिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अकन · ण्वुल्: आककः · तृच्: अकिता · ण्यत्: आक्यः · तव्य: अकितव्यः · अनीयर्: अकनीयः · क्त: अकितः · क्तवतु: अकितवान् · शतृ: अकन् · स्य-शतृ: अकिष्यन् · क्त्वा: अकित्वा · ल्यप्: प्राक्य · तुमुन्: अकितुम् · णमुल्: आकम् · घञ्: आकः · क्तिन्: अक्ति · क्वसु: आकिवान्
अर्थ: युद्ध, लड़ाई, संघर्ष
संस्कृत: युद्धम्, समक्ष्मांशः · पर्याय: युद्ध, आयोधन, जन्य, प्रधन, प्रविदारण
व्युत्पत्ति: अजन्त्यस्याम्, अज्+इण्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आजिः | आजी | आजयः |
| द्वितीया | आजिम् | आजी | आजीः |
| तृतीया | आज्या | आजिभ्याम् | आजिभिः |
| चतुर्थी | आजये / आज्यै | आजिभ्याम् | आजिभ्यः |
| पञ्चमी | आजेः / आज्याः | आजिभ्याम् | आजिभ्यः |
| षष्ठी | आजेः / आज्याः | आज्योः | आजीनाम् |
| सप्तमी | आजौ / आज्याम् | आज्योः | आजिषु |
| सम्बोधन | हे आजे | हे आजी | हे आजयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अक | अक् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अक (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन | अक (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अक् + अच् |
| आजी | आजि (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन 📚 अन्य सम्भावना: आजि (स्त्री.) — सम्बोधन, द्विवचन | आजि (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन |
अक 📚 ➤ टेढ़ा चलना
संस्कृत: कुटिलायां गतौ
आजी 📚 ➤ युद्ध, लड़ाई, संघर्ष
संस्कृत: युद्धम्, समक्ष्मांशः · पर्याय: युद्ध, आयोधन, जन्य, प्रधन, प्रविदारण
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अक् 📚 | cl. 1. P. अकति, to move tortuously (like a snake), L.; Cf. √ अग् and √… | 🔵🟣 |
| आजि 📚 | युद्ध । रण । संग्राम । लड़ाई | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| आजि |
युद्ध के और नाम (२.८.१०६) — समुदाय, संयत्, समिति, समित्, युध् |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| अकाजी | अक + आजी | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड