॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: टेढ़ा चलना
संस्कृत: कुटिलायां गतौ
अंग्रेज़ी: to move tortuously, to limp
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अकतात् / अकताद् / अकतु | अकताम् | अकन्तु |
| मध्यम | अक / अकतात् / अकताद् | अकतम् | अकत |
| उत्तम | अकानि | अकाव | अकाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अकति · लिट्: आक · लुट्: अकिता · लृट्: अकिष्यति · लोट्: अकतात् · लङ्: आकत् · विधिलिङ्: अकेत् · आशीर्लिङ्: अक्यात् · लुङ्: आकीत् · लृङ्: आकिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अकन · ण्वुल्: आककः · तृच्: अकिता · ण्यत्: आक्यः · तव्य: अकितव्यः · अनीयर्: अकनीयः · क्त: अकितः · क्तवतु: अकितवान् · शतृ: अकन् · स्य-शतृ: अकिष्यन् · क्त्वा: अकित्वा · ल्यप्: प्राक्य · तुमुन्: अकितुम् · णमुल्: आकम् · घञ्: आकः · क्तिन्: अक्ति · क्वसु: आकिवान्
अर्थ: डरना, भय करना
संस्कृत: भये
अंग्रेज़ी: to be afraid
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दरतात् / दरताद् / दरतु | दरताम् | दरन्तु |
| मध्यम | दर / दरतात् / दरताद् | दरतम् | दरत |
| उत्तम | दराणि | दराव | दराम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: दरति · लिट्: ददार · लुट्: दरिता · लृट्: दरिष्यति · लोट्: दरतात् · लङ्: अदरत् · विधिलिङ्: दरेत् · आशीर्लिङ्: दीर्यात् · लुङ्: अदारीत् · लृङ्: अदरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दरण · ण्वुल्: दारकः · तृच्: दरीता · ण्यत्: दार्यः · तव्य: दरीतव्यः · अनीयर्: दरणीयः · क्त: दीर्णः · क्तवतु: दीर्णवान् · शतृ: दरन् · स्य-शतृ: दरीष्यन् · क्त्वा: दीर्त्वा · ल्यप्: प्रदीर्य · तुमुन्: दरीतुम् · णमुल्: दारम् · क्तिन्: दीर्णि · क्वसु: दिदीर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अक | अक् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अक (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अक् + अच् | अक (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
| आदर | आ + दॄ धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: आदर (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | दर (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: आ + दॄ + अप् |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अक् 📚 | cl. 1. P. अकति, to move tortuously (like a snake), L.; Cf. √ अग् and √… | 🔵🟣 |
| दॄ 📚 | cl. 9. P. दृणाति Pot. -दृणीयात्, ŚBr.; cl. 2. P. 2. sg. Subj. दर्षि, … | 🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| अकादर | अक + आदर | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड