॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतौ याचने च
अंग्रेज़ी: to go, to beg,to ask,to solicit
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अचः | अचौ | अचाः |
| द्वितीया | अचम् | अचौ | अचान् |
| तृतीया | अचेन | अचाभ्याम् | अचैः |
| चतुर्थी | अचाय | अचाभ्याम् | अचेभ्यः |
| पञ्चमी | अचात् / अचाद् | अचाभ्याम् | अचेभ्यः |
| षष्ठी | अचस्य | अचयोः | अचानाम् |
| सप्तमी | अचे | अचयोः | अचेषु |
| सम्बोधन | हे अच | हे अचौ | हे अचाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अचति | अचतः | अचन्ति |
| मध्यम | अचसि | अचथः | अचथ |
| उत्तम | अचामि | अचावः | अचामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अचति · लट् (आत्मने.): अचते · लिट्: आच · लिट् (आत्मने.): आचे · लुट्: अचिता · लुट् (आत्मने.): अचिता · लृट्: अचिष्यति · लृट् (आत्मने.): अचिष्यते · लोट्: अचतात् · लोट् (आत्मने.): अचताम् · लङ्: आचत् · लङ् (आत्मने.): आचत · विधिलिङ्: अचेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): अचेत · आशीर्लिङ्: अच्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): अचिषीष्ट · लुङ्: आचीत् · लुङ् (आत्मने.): आचिष्ट · लृङ्: आचिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): आचिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अचन · ण्वुल्: आचकः · तृच्: अचिता · ण्यत्: आच्यः · तव्य: अचितव्यः · अनीयर्: अचनीयः · क्त: अक्तः · क्तवतु: अक्तवान् · शतृ: अचन् · स्य-शतृ: अचिष्यन् · शानच्: अचमानः · क्त्वा: अक्त्वा · ल्यप्: प्राच्य · तुमुन्: अचितुम् · णमुल्: आचम् · घञ्: आकः · क्तिन्: अक्ति · क्वसु: आचिवान्
अर्थ: मनुष्य, एक व्यक्ति
संस्कृत: नरः
व्युत्पत्ति: नी+ऋन्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ना | नरौ | नरः |
| द्वितीया | नरम् | नरौ | नॄन् |
| तृतीया | न्रा | नृभ्याम् | नृभिः |
| चतुर्थी | न्रे | नृभ्याम् | नृभ्यः |
| पञ्चमी | नुः | नृभ्याम् | नृभ्यः |
| षष्ठी | नुः | न्रोः | नृणाम् / नॄणाम् |
| सप्तमी | नरि | न्रोः | नृषु |
| सम्बोधन | हे नः | हे नरौ | हे नरः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अचः 📚 ➤ (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतौ याचने च
ना 📚 ➤ मनुष्य, एक व्यक्ति
संस्कृत: नरः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अच 📚 | अविस्पष्टकथने गतौ च उभय० भ्वादि० सक० सेट् क्त्वा वेट् । अचति ते । आचीत… | 🟢🟤 |
| नृ 📚 | नर । मनुष्य | 🟠🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| अचोना | अचः + ना | विसर्ग → उ (हशि च) | हशि च (६.१.११४) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड