॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पीड़ित,घायल
संस्कृत: हिंसागत्योः
अंग्रेज़ी: to kill, to destroy, to go
व्युत्पत्ति: हन्+क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | हता | हते | हताः |
| द्वितीया | हताम् | हते | हताः |
| तृतीया | हतया | हताभ्याम् | हताभिः |
| चतुर्थी | हतायै | हताभ्याम् | हताभ्यः |
| पञ्चमी | हतायाः | हताभ्याम् | हताभ्यः |
| षष्ठी | हतायाः | हतयोः | हतानाम् |
| सप्तमी | हतायाम् | हतयोः | हतासु |
| सम्बोधन | हे हते | हे हते | हे हताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | हन्ति | हतः | घ्नन्ति |
| मध्यम | हंसि | हथः | हथ |
| उत्तम | हन्मि | हन्वः | हन्मः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: हन्ति · लिट्: जघान · लुट्: हन्ता · लृट्: हनिष्यति · लोट्: हतात् · लङ्: अहन् · विधिलिङ्: हन्यात् · आशीर्लिङ्: वध्यात् · लुङ्: अवधीत् · लृङ्: अहनिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: हनन · ण्वुल्: घातकः · तृच्: हन्ता · यत्: वध्यः · ण्यत्: घात्यः · तव्य: हन्तव्यः · अनीयर्: हननीयः · क्त: हतः · क्तवतु: हतवान् · शतृ: घ्नन् · स्य-शतृ: हनिष्यन् · क्त्वा: हत्वा · ल्यप्: प्रहत्य · तुमुन्: हन्तुम् · णमुल्: घातम् · घञ्: घातः · क्तिन्: हेति · क्वसु: जघ्निवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अनल-हता | समास: अनल + हता तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: हता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: हन् + क्त 📚 अन्य सम्भावना: हता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: हन् + क्त | हता (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: हन् + क्त |
अनलहता 📚अनल 📚हता ➤ अनल (नास्तिः अलः पर्याप्तिर्यस्य आग) + हता (पीड़ित,घायल)
संस्कृत: हिंसागत्योः
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अनल |
अग्नि के और नाम (१.१.६६) — आश्रयाश, बृहद्भानु, कृशानु, पावक, रोहिताश्व, वायुसख, शिखावान्, आशुशुक्षणि |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड