॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बाधा, रुकावट
व्युत्पत्ति: अव+रुध्+घञ् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अवरोधः | अवरोधौ | अवरोधाः |
| द्वितीया | अवरोधम् | अवरोधौ | अवरोधान् |
| तृतीया | अवरोधेन | अवरोधाभ्याम् | अवरोधैः |
| चतुर्थी | अवरोधाय | अवरोधाभ्याम् | अवरोधेभ्यः |
| पञ्चमी | अवरोधात् / अवरोधाद् | अवरोधाभ्याम् | अवरोधेभ्यः |
| षष्ठी | अवरोधस्य | अवरोधयोः | अवरोधानाम् |
| सप्तमी | अवरोधे | अवरोधयोः | अवरोधेषु |
| सम्बोधन | हे अवरोध | हे अवरोधौ | हे अवरोधाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अन्-अवरोध | समास: अन् + अवरोध नञ्-तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: अवरोध (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: रोध (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अव + रुध् + घञ् |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अन् 📚 | संस्कृत व्याकरण में यह निषेधार्थक ' नञ्' अव्यय का स्थानादेश है और अभाव… | 🟠🔵🟣 |
| अवरोध 📚 | रुकावट । अटकाव । अड़चन । रोक | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अन् | |
| अवरोध |
राजाओं का रनिवास (२.२.१२) — स्त्र्यगार, अन्तःपुर, अवरोधन, शुद्धान्त |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| अनवरोध | अन् + अवरोध | हल्-अच् संयोग | — |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड